تهرانی ها ، استقلال و پرسپولیس و دیگر هیچ!
انتقال پاس به همدان منشا یک بحث داغ در فوتبال ایران بود، بحثی که با احتمال انتقال نفت تهران به اراک مجددا مطرح شد. در حالی چهار تیم نفت تهران، سایپا، راه آهن و استیل آذین به عنوان تیمهای بدون تماشاگر در لیگ دهم بازی می کنند که ابهاماتی در مورد فلسفه وجود این تیمها و مفید بودنشان برای فوتبال و جامعه ایرانی وجود دارد. این نوشته در ادامه سعی در بررسی ماهیت این تیمهای ویژه دارد.
کدام هواداران از بازی این تیمها لذت می برند؟
فارغ از تحلیلهای ورزشی و جامعه شناختی در تحلیل پدیده ای به نام فوتبال، دلیل ساده ای برای پیگیری این ورزش وجود دارد، لذت بردن از هیجان فوتبال. هر تیمی هوادارانی دارد که نتایجش را دنبال می کنند؛ برای دیدن بازیهایش به استادیوم می روند و البته با بردش شاد و با باختهایش غمگین می شوند. آیا این اصل ساده در مورد تیمهای بی هوادار لیگ صادق است؟ احتمالا افراد زیادی وجود ندارند که با برد یا باخت تیمی مثل راه آهن احساساتی شده باشند و اینکه شاید نتایج این تیم حتی برای بچه مدرسه ای هایی که با مدیریت آقای انصاری فرد به ورزشگاه برده می شوند هم مهم نیست!
افزایش بازی های خانگی های استقلال و پرسپولیس
چهار تیم تهرانی بدون تماشاگر و چهار بازی خانگی بیشتر برای استقلال و پرسپولیس. آیا این یک مزیت اضافی برای سرخابی ها در لیگی که قرار است منصفانه برگزار شود نیست؟ واضح است که اضافه شدن چهار میزبانی و امتیازات کسب شده در این بازیها می تواند موقعیت یک تیم را در جدول دچار تغییر عمده کند.
آیا نمونه های مشابهی در لیگهای معتبر وجود دارند؟
جواب روشنی برای این سوال وجود دارد، خیر. فوتبال مدرن با بالاترین کیفیت درلیگهای اروپایی بازی می شود و البته این کیفیت بالا حاصل روشهای سنجیده مدیریتی است. یک راه حل ساده برای فوتبال ایران پیگیری مدل موفق غربی است، مدلی که در آن درآمدزایی یک باشگاه شرط لازم برای بقای آن است.
تصور کنید فوتبال ایران به معنای واقعی کلمه حرفه ای شده است، تحت این شرایط باشگاهها ملزم به درآمدزایی برای بقا هستند. آیا باشگاه هایی مثل نفت تهران، سایپا، استیل آذین یا راه آهن قادر به تامین هزینه های خود از طریق فروش محصولاتی با آرم باشگاه یا بلیط فروشی خواهند بود؟ آیا هوادارنی وجود دارند که برای تماشای بازیهای این تیمها و خرید حق رایت تلویزیونی این باشگاهها پول پرداخت کنند؟ با یادآوری الزام ای اف سی به سود ده شدن تیمهای فوتبال، می توان وجود باشگاههایی با بیلان اقتصادی منفی از نوع این چهار تیم را چالشی برای لیگ حرفه ای ایران دانست.
و لیگی که در تمام ایران گسترده نمی شود!
تیمهای بدون تماشاگر سالیانه میلیاردها هزینه تیمداری می کنند، این در حالی است که مثلا تیمهای ابومسلم و پیام به عنوان نمایندگان شرق و شاهین بوشهر به عنوان نماینده جنوب از کمبود بودجه رنج می برند. به اینها می توان استانهایی مانند کردستان، سیستان و بلوچستان و ... را اضافه کرد که اصولا زیرساخت فوتبالی در آنها وجود ندارد. آیا منطقی نیست که این بودجه میلیاردی به جای صرف شدن برای تیمهای بدون بازخورد، صرف گسترش فوتبال در تمام کشور شود؟ اینکه تعداد بیشتری از ایرانیان امکان لذت بردن از فوتبال را از طریق تبدیل شدن به هواداران تیم شهرشان پیدا کنند نکته ای مثبت است.
نگاهی به جدول لیگ
نگاهی اجمالی به رتبه این تیمها پس از گذشت 31 هفته از لیگ دهم خالی از لطف نیست. نفت تهران سیزدهم، سایپا پانزدهم، راه آهن شانزدهم و استیل آذین هجدهم!.
با توجه به دلایل ذکر شده می توان ادعا کرد حضور این تیمها در بالاترین سطح فوتبال ایران چیزی جز اتلاف سرمایه، بر هم زدن توازن لیگ و مانعی برای گسترش فوتبال در تمام کشورنیست. اظهار نظرهایی از نوع تقدس دادن به تاریخچه این باشگاهها احساساتی به نظر می رسند، اگر لیگی قوی ترو کشوری فوتبالی تر می خواهیم باید به حل این مشکل فکر کنیم. واضح است که انتقال این تیمها به شهرهایی فاقد پیشینه فوتبالی راه حلی مناسب نیست با این همه وجود راهکارهایی برای محدود کردن فعالیتشان در لیگ برتر ضروری به نظر می رسد.
