یکی از کارشناسان فوتبال ایران با تحلیلی از عملکرد تیم ملی ایران از زمان سرمربیگری کارلوس کی‌روش تاکنون، روند آتی این تیم در سه سال آینده را همراه با چالش‌ها و فرصت‌ها موجود، پیش‌بینی کرد.

جلال چراغپور در گفت‌وگوی تفصیلی با ایسنا، به تحلیلی از استراتژی پیش‌روی تیم ملی در مسیر راهیابی به جام جهانی با توجه به مشاهداتی که از عملکرد کارلوس کی‌روش تا پس از بازی با مالدیو وجود دارد، پرداخت که در زیر می‌آید:

** ارزیابی استراتژی کلی تیم ملی در سه سال آینده مهمترین مساله است

چراغپور در ابتدای تحلیلش خاطرنشان کرد: بهتر است به جای جزیی‌نگری مقطعی نسبت به عملکرد تیم ملی سرمان را بالاتر گرفته و استراتژی این تیم تا جام جهانی 2014 برزیل را نگاه کنیم. بازی با مالدیو اولین پله این استراتژی چهارساله ماست. ما ابتدا باید به بررسی کلیت این استراتژی بپردازیم حال ممکن است در درون کار و مراحل اجرایی برنامه‌ها مثلا برای یک مسابقه بحث‌هایی درباره سیستم تیم ، تاکتیک‌ها، ارنج‌ ترکیب، تعویض‌ها و... وجود داشته باشد که در زمان خودش می‌توان صحبت کرد اما مساله مهم در این مقطع نگاه به استراتژی کلی تیم ملی است.

** استراتژی کلی البته یکی از اجزاء پارادایم فوتبال ایران ماست

وی روند و توسعه فوتبال در کشور ما را پارادایمی (مجموعه بزرگ) دانست که از اجزای مختلفی چون، بازیکنان، مربیان، مدیریت، پول، سیستم آموزشی، دلالیسم و... تشکیل می‌شود و همواره باید دقت کرد که حتی استراتژی کلی درباره تیم ملی یک یا چند جزء این مجموعه بزرگ را شامل می‌شود؛ با این دید نگرش ما به قضیه علمی‌تر خواهد شد.

** ترمیم داشته‌های قبلی یا نوگرایی افراطی، کدامیک دغدغه کی‌روش است؟

این کارشناس فوتبال در ابتدای تحلیل یکی از اجزاء یاد شده یعنی استراتژی تیم ملی ما گفت: در وهله اول باید قبول کنیم فوتبال ملی ما نیاز به معماری جدیدی دارد و ما هم برای این کار مربی (کارلوس کی‌روش) به خدمت گرفتیم که سابقه معماری در تیم‌های بزرگ دنیا را دارد؛ حال باید دید آیا حرکت‌های انجام شده در تیم ملی تاکنون ( از زمان حضور کی‌روش تا پس از بازی با مالدیو) به سمت معماری جدید بوده است؟ یا اینکه کادر فنی به ترمیم داشته‌های ما پرداخته‌اند؟ این دو مقوله تفاوت زیادی باهم دارند.

چراغپور در توضیح بیشتر عناوین فوق گفت: به طور مثال استفاده بهینه از علی کریمی، جابجایی مهره‌های قدیمی در ترکیب یا بکارگیری بازیکنان قدیمی در پست‌های جدید مثل اولادی و... عنوان "ترمیم داشته‌های قبل" لقب می‌گیرد. کاری که افشین قطبی سعی در انجام آن داشت. در حال حاضر هرچند مدتی کمی از حضور کی‌روش در فوتبال ما گذشته و هنوز نمی‌توانیم درباره تاثیر او بر تیم ملی قضاوت کنیم اما در نتیجه رفتارها، افکار و هنجارهای سرمربی تا به امروز، می‌توان تا حدی به ماهیت حرکت تیم ملی در آینده پی برد.

** کی‌روش می‌خواهد تفکر فنی منچستر را در تیم ایران پیاده کند

چراغپور در پیش‌بینی‌اش از سیستمی که کی‌روش برای تیم ملی در نظر گرفته، توضیح داد: آنچه که از دو بازی تدارکاتی تیم ملی دیدم و با توجه به ارنجی که تیم در این بازی‌ها داشت فکر می‌کنم تیم ملی می‌خواهد با تفکر استفاده از هافبک‌های دورزننده بازی کند، تفکری که عینا در شروع کار منچستر یونایتد از پنج‌سال پیش آغاز شد. هافبک‌های دورزننده منچستر در آن زمان کریستیانو رونالدو از راست و رایان گیگز از چپ بود. این سیستم یعنی نفوذ و حمله از جناحین بدون استفاده از بازیکنان کناری راست و چپ؛ طبق این تفکر منچستر با پنج بازیکن میانه بازی می‌کرد و سیستم متداولش 1-5-4 است که سال‌ها بر این اساس بازی می‌کند.

** تیم ملی هیچ وقت با سیستم 3-3-4 بازی نخواهد کرد

وی افزود: آنچه تا الان دیدیم کی‌روش می‌خواهد این الگو را در تیم ایران عملی کرده و معماری و ترمیم را هم به صورت همزمان اجرایی کند. طبق دیدگاه کلی کی‌روش ما نه نگاه ترمیمی 100درصد به تیم ملی داریم و نه نوگرایی مدرنیسم افراطی. به نظر ما می‌خواهیم ترکیبی از این دو را اجرا کنیم و سیستم تاکتیکی تیم ملی از 1-3-2-4 به 1-5-4 تغییر کلی خواهد کرد. منچستر از زمان حضور برباتوف و وین رونی تا الان عملا با پنج بازیکن میانه بازی کرده است. (نمی‌خواهم خیلی اسم بازیکنان خارجی را بیاورم تا بشوم دکتر صدر!) فکر می‌کنم شما یک‌سال دیگر کاملا به این تحلیل بنده در تیم ملی برسید.

این کارشناس فوتبال ادامه داد: طبق سیستم فوق برای تیم ملی ایران، کی‌روش برای مهاجم نوک در نهایت به انتخاب قطعی کریم انصاری‌فرد می‌رسد؛ او الان به دنبال انتخاب نهایی بازیکنان میانه راست و چپ است. در نتیجه مطمئن باشید تیم ملی در آینده با سیستم 3-3-4 بازی نخواهد کرد.

** قطبی جرات اعمال کوچکترین تغییرات در تیم ملی را نداشت

چراغپور در توضیح بیشتر نگاه ترمیمی به داشته‌های قبلی و نوگرایی افراطی در ترکیب تیم ملی خاطرنشان کرد: همانطور که اشاره کردم نگاه ترمیمی صرف در تیم ملی را افشین قطبی داشت؛ او تقریبا به دنبال جمع کردن تیم برانکو ایوانکوویچ رفت و فکر می‌کرد استفاده از آن بازیکنان با مدیریت جدید بهترین نتیجه را برایش خواهد داشت. قطبی جرات اعمال کوچکترین تغییر در تیم ملی را نداشت. اما از طرفی در نگاه نوگرایی افراطی 80درصد ترکیب تیم را بازیکنان امید و جوان تشکیل خواهند داد؛ مانند برخی تیم‌های باشگاهی که می‌بینیم پس از یکسال زیروروی تیم را عوض می‌کنند. تاثیر این رویکرد بر موفقیت تیم نیازمند گذشت زمان طولانی است و معمولا مربیان عامل آن روزهای خوش تیم‌شان را نمی‌بینند و برکنار می‌شوند.

** الگوی کی‌روش مناسب است اما زنگ خطری او را تهدید می‌کند!

این تئوریسین فوتبال با اعلام هشدار به کی‌روش مدعی شد: رویکرد کی‌روش نسبت به تیم ملی در حال حاضر می‌تواند یکی از مناسب‌ترین نسخه‌ها برای تیم ملی باشد اما اینجا زنگ‌خطری برای او وجود دارد که می‌توان در قالب تذکری آن را مطرح کرد: " آیا با بکارگیری این سیستم بینابینی (استفاده از بهینه از داشته‌های قبلی و نوگرایی در تیم ملی) پس از گذشت سه سال یعنی زمان آغاز جام جهانی 2014 همچنان می‌توان از نفرات فعلی استفاده کرد؟ "

** آیا ملی‌پوشان فعلی سه سال دیگر کارایی دارند؟

وی افزود: اگر نگاهی به سن و سال و توانایی‌های بازیکنان حاضر در تیم ملی بیاندازیم به وضوح مشخص است اکثر قریب به اتفاق آنها تا سه – چهار سال دیگر کارایی فعلی را هم نخواهند داشت! بی‌تردید استفاده از مدافعان و هافبک‌های سی‌و چند ساله در تیم ملی برای حضور احتمالی در جام جهانی، اقدام مناسبی نیست.

** چرا از الگوی ژاپن و کره‌جنوبی استفاده نمی‌کنیم؟!

او جمع‌بندی کرد: در هر حال این هشدار و لامپ قرمزی روبروی کی‌روش است که توجه ویژه‌ای را می‌طلبد. زمان به سرعت می‌گذرد و ما را تغییر خواهد داد؛ پس بهتر است جوری حرکت کنیم که تیم ملی با سازندگی که دارد جوان بماند. سوالم اینجاست که چرا از الگوی فوتبالی ژاپن و کره‌جنوبی استفاده نمی‌کنیم؟ الگویی که براساس آن تیم‌هایشان را با ترکیبی از 70درصد بازیکنان جوان و 30درصد بازیکنان باتجربه به مسابقات مقدماتی و جام ملت‌های آسیا می‌فرستند؛ استفاده از آن 30درصد هم معمولا یکی در درون دروازه، در دفاع وسط و هافبک میانی بوده است.

** کی‌روش هنوز شهامت چشم برداشتن از مهره‌های توانمند قدیمی را ندارد

چراغپور در واکنش به اینکه آیا حرکت کند نوگرایی در تیم ملی از سوی کی‌روش، بخاطر جاانداختن الگوی تاکتیکی جدید او در ترکیب تیم ملی نیست تا اینکه در نهایت این الگو در سال‌های آینده از بازیکنان قدیمی‌تر به بازیکنان جوان منتقل شود، پاسخ داد: این نگرش را می‌توان پذیرفت اما حرف ما این است نکند زمان کافی برای این پروسه و نتیجه‌گیری مطلوب از معماری اعمال شده وجود نداشته باشد و وقتی مهیای حضور در جام جهانی شدیم با تعداد قابل توجهی از بازیکنان مسن و قدیمی در تیم ملی مواجه شویم. معتقدم سه سال آینده به سرعت می‌گذرد و به نظر کی‌روش هنوز شهامت چشم‌ برداشتن از مهره‌های توانمند قدیمی را نداشته و قابلیت‌ها و تکنیکی‌های آنها توجه‌اش را جلب کرده است.

** چشمان کی‌روش به سان چشمان عقاب به فوتبال ما می‌نگرد

این کارشناس فوتبال در پاسخ به این سوال که ممکن است کی‌روش هنوز در حال محک زدن فوتبالیست‌های ایرانی و ارزیابی سطح فکری، فرهنگی، استعدادی و فنی آنها باشد، گفت: نمی‌توانیم از او به مانند یک انسان و مربی عادی انتظار داشته باشیم. سابقه او در تیم‌های بزرگ دنیا نشان می‌دهد که با آدم معمولی طرف نیستیم. چشم فوتبالی که او دارد قطعا ما نداریم. شاید او اکنون بهتر از خیلی کارشناسان ایرانی، فوتبال و بازیکنان ما را شناخته باشد. بنابراین نمی‌توان گفت او برای شناخت و ارزیابی ابعاد گوناگون فوتبال و فوتبالیست‌های ما نیاز به زمان زیادی دارد.

چراغپور تاکید کرد: فکر می‌کنم اگر نوگرایی در تیم ملی حرکت کندی داشته باشد ممکن است این مسیر در تیم ملی ایران پس از سه سال پاسخ در خور انتظاری به ما ندهد. کی‌روش این تحلیل را می‌تواند به منزله یک تذکر یا یک هشدار تلقی کند. کی‌روش یک مربی حرفه‌ای است و چشمان او مانند چشم عقاب به فوتبال ما نگاه می‌کند.

** بازیکنان تیم امید قابلیت‌های فوق‌العاده‌ای دارند

وی در پاسخ به این سوال که ممکن است آنچه کی‌روش از تیم امید و شکننده بودنش در بازی‌های رسمی‌ در گوانگجو دید، باعث سیر کند نوگرایی در ترکیب تیم ملی شده باشد، اظهار کرد: این دیدگاه را هم نمی‌توان بپذیرم چرا که از بازی‌های تیم امید در گوانگجو که بگذریم، بازیکنان امید در مسابقه دوستانه‌ای که با تیم بزرگسالان ما کردند،‌ عملکرد فوق‌العاده‌ای داشته و حتی می‌توانستند پیروز شوند.من قابلیت‌های بسیار بالایی در آنها دیدم.