ساکت:هشدار AFC را جدی نگریم لیگ برتر تعطیل میشود
به دنبال سلسله بحثهایی که پیرامون موضوع صدور مجوز حرفهای برای باشگاههای حاضر در مسابقات فوتبال لیگ برتر و ضربالعجل AFC تا پایان سال 2012 برای فوتبال ایران در ایسنا مطرح شد، محمدرضا ساکت مدیرعامل پیشین باشگاه سپاهان که سابقه 10 سال مدیریت در این مسوولیت را داشته و در حال حاضر هم عضو کمیته باشگاههای حرفهای آسیاست، در گفتوگوی تفصیلی با ایسنا ضرورت فوق را تشریح کرد:
*** اگر ایران نتواند با برنامههای AFC حرکت کند ضررهای جبرانناپذیری میبیند
پروژه عملیاتی، کاربردی که AFC قصد اجرایی شدن آن در باشگاههای آسیایی را داشته و از چند سال پیش آغاز شد، کاملا برگرفته از الگوهای حرفهای اروپایی است. این پروسه فوتبال در آسیا را به سمت صنعت همهجانبهای رهنمون کرده که شامل نگرشها و دیدگاه، سیاستها، اقدامات، بسترها و مسیرهای پیشرفت، در فوتبال میشود. AFC در چند سال گذشته تلاشهای زیادی کرد و با آموزش در کلاسهای مختلف، بازرسیها، نظارتها و... این هدف را الزامآور ساخت. در این قضیه باشگاههای شرق آسیا پیشرو هستند و البته آنها هم براساس برنامهریزیهای درازمدت به نتیجه کنونی رسیدهاند؛ بیتردید اگر ایران نتواند گام به گام با برنامههای AFC حرکت کند، ضررهای جبرانناپذیری خواهد دید.
*** باشگاههای ایرانی درگیر روزمرگیهای اجرایی و اقتصادی هستند
احساس میشود فضای عمومی در فوتبال ما هنوز متوجه اهمیت و جدیت ضرورت فوق نیست چرا که میبنیم باشگاهها درگیر مسایل اجرایی و روزمرگیهای اقتصادی خود هستند. متاسفانه این مهم هنوز جزو محورهای اصلی فعالیتشان نیست و این خطرناک است. نگرانیهای سازمان لیگ نسبت به این موضوع بجاست چرا که آنها به واقع میدانند اگر اصول و ضوابط حرفهای و استاندارد آسیا را کسب نمیکنیم، فاصله زیادی با کشورهای شرق و حتی غرب آسیا پیدا خواهیم کرد.
*** اکنون در تمام دنیا فوتبال را یک فعالیت تشکیلاتی همهجانبه میدانند
آقایی فوتبال ایران در آسیا وقتی محقق میشود که در مسیر تحصیل استانداردهای AFC با قدرت حرکت کنیم. فوتبال تنها ارزیابی عملکردمان در درون زمین نیست چرا که این نگاه منسوخ شده و اکنون در تمام دنیا فوتبال را یک فعالیت تشکیلاتی همهجانبه میدانند که از اجزای مختلفی شکل میگیرد. بخشی از کار به امور زیرساختی در باشگاه و بخشی مربوط به فعالیتهای اقتصادی میشود. رسیدن به اهداف کوتاه مدت در مسایل فنی و کسب نتایج هم به نوعی در گرو ترسیم چشمانداز بلندمدت و حرکت در امتداد آن است.
*** تعداد باشگاههای استاندارد به حدنصاب نرسد لیگ حرفهای ما تعطیل خواهد شد!
در حال حاضر AFC برای همه ابعاد فوتبال برنامه دارد که جوهره اصلی آن ترسیم اهداف بلندمدت است. روزمرگی در شیوه مدیریت کار، تغییرات سیاستگذاریهای داخلی، تفاوت رویکردها نسبت اهداف باشگاه، درگیری با مسایل جزیی و... باعث میشود مدیران از پرداختن به برنامههای درازمدت غافل بمانند و حداقل نگاه جدی نسبت به این مساله نداشته باشند. با این شرایط روز به روز فاصله بیشتری با داشتن یک لیگ حرفهای پیدا خواهیم کرد. از زمانی که ایجاد لیگ حرفهای در آسیا برنامهریزی شده، میبینیم AFC هر ساله پول بیشتری را به فوتبال تزریق میکند و بر شیوههای حرفهای درآمدزایی و امور اقتصادی باشگاهها تاکید دارد. اگر باشگاههای ما از این جریان تندرو جا ماندند به طور طبیعی ویژگیهای یک باشگاه حرفهای استاندارد را نخواهند داشت و نمیتوانند در لیگ حرفهای حضور داشته باشند. با بوجود آمدن چنین شرایطی از تعداد تیمهای حاضر در لیگ برتر کم شده و همین مساله کاهش سهمیه ایران در لیگ قهرمانان آسیا را درپی خواهد داشت؛ هرچند اگر تعداد باشگاههای استاندارد از حدی پایینتر باشد، نمیتوانیم لیگ حرفهای هم داشته باشیم و خواه ناخواه به لیگ آماتور تغییر ماهیت خواهیم داد.
*** با نادیده گرفتن ضرورتهای AFC ظلم فاحشی به استعدادهای ایرانی خواهیم کرد
همچنین از دیگر اثرات نامطلوب این اتفاق، کاهش مسابقات و رویدادهای بینالمللی در فوتبال ما خواهد بود که این محدودیت، فوتبال ما را در قیاس با فوتبال خارجی با افت فنی محسوسی مواجه میسازد. وقتی ارتباط مستقیم بین تیمهای ایرانی و خارجی کم شود هرچه قدر مصافهای داخلی را بیشتر کنیم، جبران آن ضعف را نخواهد کرد. رویاروییهای داخلی لازم است اما هیچگاه کافی نیست. کاهش ارتباطات بینالمللی در ارتباط مستقیم با توسعه فوتبال در کشورهاست که نمیتوان به سادگی از کنارش گذشت. از دیگر پیامدهای منفی کاهش ارتباط، کاهش دیده شدن بازیکنان ایرانی و طبیعتا حضور هرچه کمتر آنها در لیگهای معتبر خارجی است. این ظلم فاحشی در حق استعدادهای جوان ایرانی است که امکان لژیونر شدنشان به حداقل برسد!
*** رفتار AFC خشنتر و سختگیرانهتر از قبل شده است
بنده که در کمیته باشگاههای حرفهای آسیا عضویت دارم به وضوح میبینم که AFC بر اجرای ضوابط و اصول استانداردش در باشگاههای آسیایی چقدر جدیت و تعصب دارد. آنها به هیچ وجه در قبال ضعفهای ما کوتاه نمیآیند و اغماضی در کار نخواهد بود. مقررات AFC هر ساله شدیدتر و سختگیرانهتر شده و حتی میبینیم رفتار آنها برای اجرای قوانین خشنتر هم شده است. این زنگ خطر جدی برای فوتبال ایران و باشگاههای کشورمان به صدا درآمده و هشدار میدهد که هوشیار باشیم.
*** تنها سپاهان، ذوبآهن و مس آیتمهای AFC را کسب کردهاند
طبق آخرین بازرسیهای نمایندگان AFC از لیگ ایران، باشگاههای سپاهان، ذوبآهن و مس توانسته بودند تمام آیتمها را با موفقیت کسب کنند. تعدادی از باشگاهها از جمله دو باشگاه پرسپولیس و استقلال با کمبودهایعمدهای در ساختار تشکیلاتیشان و... مواجه بودند. بازرسان ایرادهای زیادی از ما گرفتند و باید به منظور افزایش سرعت حرفهای شدن و تجهیز باشگاهها به استانداردهای آسیا، موضوع را بیش از پیش جدی بگیریم. نباید فقط شعار انشاالله درست میشود، امیدواریم چنان شود و... سرداده و بهتر است پس از اقدام به کاری و گرفتن نتیجه اعلام کنیم انشاالله انجام دادیم.
*** با تشکیل کمیته پیگیری اجرای ضوابط در باشگاهها، میتوان امید به نجات داشت
در بیان راهکارهای پیشنهادی برای عبور از این وضعیت، ایجاد کمیته پیگیری اجرای ضوابط در باشگاهها از الزامات ضروری است که باید فعالیتش کاملا میدانی بوده و از طرف فدراسیون و سازمان لیگ نظارتهای دقیق و مستمر بر روند تحصیل استانداردهای AFC در باشگاهها داشته باشد. باشگاهها بر حسب میزان فعالیت و پیشرفتشان تقسیمبندی شده و چکلیستهایی برای ثبت اجرای الزامات تهیه شود. باید جدول زمانبندی برای حرکت باشگاهها مشخص کرد. همچنین باید مشاوران، راهنماها و ناظرانی به صورت جداگانه برای هر باشگاه در نظر گرفت که به صورت مستمر سعی در جلو بردن کار داشته باشند.
*** ابلاغ مقررات AFC به باشگاهها از سوی سازمان لیگ در حد ارسال نامهها و بخشنامهها نباشد
نباید اجرای ضوابط و دستورها از جمله اجرایی شدن استانداردها در باشگاهها منوط به نامهها و بخشنامههای ارسالی از سوی فدراسیون و سازمان لیگ شود. سازمان باید جلسات متداومی را با هیات مدیره باشگاهها برگزار کرده و مخاطرات ناشی از عدم رعایت و تحصیل ضوابط را به آنها گوشزد کند تا آنها هم بتوانند طبق اهداف و برنامهریزیهایشان، از مدیران عامل پاسخ بخواهند.
*** سازمان لیگ میتواند تشویقها و تنبیههایی را در مسیر استانداردسازی باشگاهها تعیین کند
همچنین سازمان لیگ میتواند جرایم و محدودیتهایی را برای خطاهای احتمالی و سرعت کند باشگاهها در این حرکت انقلابی رشدآفرین تعیین کنند و در مقابل پاداشها و برنامههای مثبتی هم برای باشگاههای پیشرو در نظر بگیرند. دست سازمان لیگ برای این کار کاملا باز است، ضمن اینکه هزینه تشکیل کمیته پیگیری و فعالیت ناظران میتواند از محل درآمدهای لیگ که همه باشگاهها در آن سهیم هستند، تامین شود. معتقدم این کار با یک مدیریت صحیح، دقیق و پیگیری میتواند نتایج قابل قبولی را در مهلت 16 ماهه باقیمانده برای ما دربر داشته باشد.
*** چرا هشدارهای AFC به اطلاع مجمعهای مدیریتی باشگاهها نمیرسد؟
باید هشدارهای فوق و شرایطی که فوتبال ما در آن قرار دارد به اطلاع مجمعهای مدیریتی باشگاهها برسد. شاید بتوان برای یک یا چند باشگاه کار گلخانهای انجام داد و آنها مسیر درست کسب استانداردهای حرفهای را طی کنند اما در مجموع نقش اصلی و کلیدی فدراسیون در این قضیه باید درگیر کردن مجامع و مدیریت کلان باشگاهها با این موضوع باشد. به طور مثال با تهیه چکلیستهای جداگانه، همان اقدام گلخانهای را برای باشگاهها عامتر کرده و آن را به عنوان ابزاری برای سنجش فعالیتها و نکات مثبت در نظر بگیریم. ما باید موضوع را کلانتر نگاه کنیم تا اثرگذاری بیشتری در باشگاهها داشته باشیم. مهمترین رویکرد ما این باشد که بتوانیم لایسنس اقتصادی را در باشگاهها شفاف و تحقق یافته کنیم.
*** جابجایی مدیران خللی در روند استانداردسازی باشگاهها ایجاد نمیکند
در این راه جابجایی مدیران مانع روند کار نیست و اگر حرکتها و پیشرفتها پیوسته ثبت و ضبط شوند و مدیریت کلان باشگاهها هم درگیر و ناظر بر کار باشد، مشکلی از حیث تغییر احتمالی مدایران عامل نخواهیم داشت. در این راه همواره نباید فراموش کنیم که اگر فوتبال ما در آسیا افول کند، فاجعه جبرانناپذیری برای ما در پی خواهد داشت و به حق ظلم به آیندگان کشور است.
*** ارکان دولتی توجیه شوند، خصوصیسازی در فوتبال آسان میشود
نقطه چالشبرانگیز این پروسه نوع قوانین حمایتی دولت است. به نظر یکی از وظایف اصلی مسوولان فوتبال مملکت، توجیه ارکان دولتی است که به هر ترتیب مدیران کلان کشور باید نسبت به اهمیت این قضیه کاملا توجیه شوند تا در نهایت بتوان وارد کار عملیاتی شد و به نتیجه مطلوب رسید. مطمئن هستم دولت هم نمیخواهد فوتبال ما دچار افت شود. به عنوان کسی که از نزدیک با دولتیها سروکار داشته معتقدم اگر آنها نسبت به عمق قضیه کاملا توجیه شوند، همکاری کرده و حمایتهای خوبی از این جریان حرفهای سازی باشگاهها داشته و خصوصیسازی تیمها سخت نخواهد بود.
*** هیاتهایی که در فدراسیون تشکیل شده تنها میتوانند کار مشاورهای انجام دهند
فکر میکنم این هیاتها بیشتر حالت ستادی دارند نه میدانی! هیات بدوی ایجاد شده در بهترین شرایط میتواند به عنوان مشاور در مراحل مختلف کار فعالیت کنند. این کار همیت و جدیت بیشتری می طلبد و اولین قدمش توجیه مقامات دولتی است. تاسیس چنین هیاتهایی خوب است اما برای صدور تاییدیههای کلی نه یک کار کمیتهای میدانی.
