عادل فردوسی‌پور، حمیدرضا صدر و امیرحاج‌رضایی در نشست «جامعه، کتاب، فوتبال» که چهارشنبه 24 خردادماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد، درباره کتاب‌های حوزه فوتبال و مباحث مربوط به این مقوله‌ها به گفت‌وگوی صمیمانه پرداختند.به گزارش خبرگزاری کتاب ایران (ایبنا)، امیر حاج‌رضایی، با خواندن بخشی از مقدمه «کتاب جامع فوتبال» که توسط فردوسی‌پور ترجمه شده است، سخن خود را آغاز کرد و گفت: کتاب‌های فوتبال می‌تواند به عمیق‌تر شدن دیدگاه‌های مخاطبان کمک کند. خوشبختانه در سال‌های اخیر کتاب‌های تحلیلی در این حوزه توسط افرادی از جمله فردوسی‌پور و صدر نوشته شده‌اند که نگاه ما را نسبت به فوتبال تغییر داده و نشان می‌دهند فوتبال تنها در چارچوب مستطیل سبز خلاصه نمی‌شود.

حمیدرضا صدر در این نشست اظهار کرد: مرحوم پدرم انسانی ادیب و اهل کتاب بود و از سنین پایین ما را با کتاب آشنا کرد و توقع داشت من آدم بزرگی شوم، در حالی که من سراغ فوتبال رفتم و تا چند سال پیش گمان می‌کردم با این کار به پدرم جفا کرده‌ام اما به تدریج به این نتیجه رسیدم فوتبال در ساده‌ترین معنا، بهانه‌ای برای نزدیک شدن آدم‌ها است.

در این نشست عادل فردوسی‌پو با انتقاد از خود در این مورد که فرد کتابخوانی نیست، گفت: اگر چه مقاله، مجله و کتاب‌های اتوبیوگرافی فوتبالیست‌ها را زیاد می‌خوانم اما به طور کلی زیاد کتابخوان نیستم و همیشه این خلا را در زندگی خود حس کرده‌ام و باید درصدد رفع این ایراد باشم.

وی با اشاره به انگیزه و هدف خود از ترجمه کتاب «فوتبال علیه دشمن» گفت: ترجمه این کتاب به تعطیلی مقطعی و چند ماهه برنامه 90 برمی‌گردد. در آن مقطع به دنبال ترجمه کتابی بودم که صرفا فوتبالی نباشد. با کمی جستجو به «فوتبال علیه دشمن» رسیدم که توسط یکی از دوستانم در انگلستان به دستم رسید. با مطالعه چند فصل از آن کتاب، به ترجمه آن علاقه‌مند شدم و در ماه رمضان سال 87 ترجمه آن را آغاز کردم.

فردوسی‌پور با اشاره به محتوای کتاب «فوتبال علیه دشمن» اظهار کرد: فوتبال جنگ است، سیاست است و فراتر از قاب تلویزیون و مستطیل سبزی است که ما می‌بینیم. همه چیز زندگی در فوتبال هست و عشق، خشم، هیجان و نفرت را می‌توان به بهترین شکل ممکن در آن دید.

در ادامه این نشست، حاج‌رضایی با اشاره به این‌که تمامی ژانرهای سینمایی در فوتبال اتفاق می‌افتد، افزود: تاثیرات فوتبال بسیار عمیق است. فوتبال ایران را عاشقان پیش می‌برند، در حالی که امروزه در فوتبال جای عاشقان با کاسبان عوض شده است. من فوتبال را از شش سالگی شروع کردم و تا امروز که 66 سال دارم تنها با عاشقی بوده است که تا این جا آمده‌ام.

وی با اشاره به کتاب «فوتبال علیه دشمن» نوشته «سایمون کوپر» با ترجمه فردوسی‌پور گفت: این کتاب سفر نویسنده به 22 کشور جهان را بیان می‌کند و اعماق و ابعاد فوتبال و تاثیرات مختلف فوتبال را بر ابعاد اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و نظامی جامعه‌ها نشان می‌دهد. فوتبال در حقیقت خود زندگی است. فوتبال یک زبان بین‌المللی و تنها زبانی است که به مترجم نیازی ندارد.

صدر در این نشست درباره انگیزه نگارش کتاب «نیمکت داغ» گفت: نگارش این کتاب از تماسی با عادل فردوسی‌پور آغاز شد. وقتی کتابی درباره بازیکنان فوتبال با عنوان «Football Players» از «سایمون کوپر» منتشر شده بود که خیلی سریع به دست من رسید، به فردوسی‌پور اطلاع دادم که اگر علاقه‌مند است آن را ترجمه کند و او از این مساله استقبال کرد. من نیز تصمیم گرفتم به نگارش کتابی درباره مربیان فوتبال بپردازم که ایده این کار را از قدیم در ذهن داشتم، یعنی نگارش کتابی که ترکیبی از بیوگرافی مربیان با پس‌زمینه‌های اجتماعی و سیاسی دوران تاریخی هر یک از آنان است و به روش مربیگری و تاکتیک‌های هر یک نیز می‌پردازد.

وی افزود: من با انتشار کتاب «نیمکت داغ» کتاب مربی‌ها را چاپ کردم اما فردوسی‌پور کتاب بازیکنان فوتبال را هنوز منتشر نکرده است و نمی‌دانم چرا کتاب دیگری یعنی «کتاب جامع فوتبال» از او چاپ شد؟

صدر درباره کتاب «نیمکت داغ» گفت: در نگارش این کتاب آرشیوی که درباره مربیان و فوتبالیست‌ها از کودکی تهیه کرده بودم، کمک بسیار زیادی به من کرد. در نگارش این کتاب تلاش کردم درباره زندگی و شرایط سیاسی و اجتماعی دوران هر مربی مطالبی را بیان کنم.

وی با اشاره به «حشمت مهاجرانی» به عنوان مربی ایرانی که نام او در این کتاب آمده است اظهار کرد: معتقدم هر کاری که انجام می‌دهیم باید به درد کشورمان هم بخورد. در کتاب «روزی روزگاری فوتبال» نیز بخش عمده درباره ایران است. در کتاب «نیمکت داغ» نیز به مهاجرانی پرداخته‌ام که برای نخستین بار ایران را به عنوان نخستین نماینده آسیا به جام جهانی برد. من بازی‌های مهاجرانی را دیده بودم و او را می‌شناختم و با او گفت‌وگو نیز کرده بودم و نام او را روی جلد کتاب نیز در کنار نام مربیان بزرگ اروپایی آورده‌ام.

در ادامه برنامه، فردوسی‌پور با اشاره به این‌که حدود 6 فصل از کتاب «Football Players» را ترجمه کرده است گفت: نثر کوپر نثر آسانی نیست و ترجمه سختی دارد اما طنزی دوست‌داشتنی و نگاهی فرافوتبالی به موضوع فوتبال دارد و حتما ترجمه این کتاب را به پایان خواهم رساند.

وی درباره کتاب «فوتبال علیه دشمن» اظهار کرد: این کتاب را گروهی از همکاران و دوستانم در دانشگاه شریف برای اصلاح و ویراستاری ترجمه به من سپردند. این کتاب به عنوان یک دایره‌المعارف فوتبالی، مرجع خوبی است.

فردوسی‌پور در پایان سخنانش گفت: امیدوارم روزی برسد که تعداد کتاب‌های فاخر فوتبالی به حدی برسند که بتوان سمینارهای بیشتری درباره کتاب و فوتبال برگزار کرد و خوشحالم افرادی مانند حمیدرضا صدر هستند که در این حوزه می‌نویسند و ترجمه می‌کنند و به آشتی مردم ما با فوتبال کمک می‌کنند.

وی ادامه داد: جامعه فوتبالی ما متاسفانه جامعه کتابخوانی نیست که این، واقعیت تلخ جامعه ما است و امیدوارم سرانه مطالعه در جامعه ما بالا رود و مردمی که عاشق فوتبال اند با کتاب آشتی کنند تا جامعه فرهنگی‌تری داشته باشیم.

نشست «جامعه، کتاب، فوتبال» با حضور عادل فردوسی‌پور، دکتر حمیدرضا صدر، امیر حاج‌رضایی و دکتر خلیل سپهرسبحانی، عصر 24 خردادماه در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.