نظامیان وارد ورزش شدند! /گزارش مهر از چگونگی پیدایش تیراندازی/ نگاهی به نخستین حضور ایران در المپیک
به گزارش خبرگزاری مهر، در حالی که کمتر از 11 روز تا آغاز رقابتهای المپیک 2012 لندن زمان باقی است 3 ورزشکار تیراندازی کشورمان در حال تمرین هستند. گرچه ملی پوشان تیراندازی کشورمان شانس زیادی برای کسب مدال در المپیک ندارند اما در طول تاریخ، همواره رقابت های این بازی ها به گونه ای بوده که مدافعان عنوان قهرمانی و نفرات برتر جهان نتوانسته اند از عنوان خود دفاع کنند یا حداقل قهرمانی جهان خود را در المپیک تکرار کنند. در اکثر مواقع تیراندازان ناشناخته ای سکوی نخست المپیک را به خود اختصاص داده اند که شاید این کور سوی امیدی برای 3 تیرانداز کشورمان باشد که به دلیل عدم امکانات کافی و مناسب در فرانسه اردوی تدارکاتی شان را برپا کردند.
به بهانه در پیش بودن بازیهای المپیک به نحوه پیدایش این رشته ورزشی و تاریخچه آن در المپیک خواهیم پرداخت.
آغاز تیراندازی در قرن 16
آغاز تیراندازی به اهداف پروازی در قرن 16 میلادی صورت گرفت. در قرن 19 و قبل از آنکه وجود سازمانهایی مانند باشگاه موجب ایجاد فدراسیونهای ملی شوند، اتحادیه تفنگ سوییس در سال 1824 تشکیل شد. به دنبال آن اتحادیه تیراندازی در سال 1859 در انگلیس، 1861 در آلمان و مدیران نظامی در سال 1871 چنین سازمانی را در آمریکا ایجاد کردند.
اولین حضور تیراندازی در المپیک
تیراندازی از اولین المپیک حاضر بوده است. 39 تیرانداز از 7 کشور مختلف در المپیک 1896 آتن در این رشته ورزشی با یکدیگر مسابقه دادند. رشته تراپ به عنوان اولین رشته از گروه اهداف پروازی در انگلستان ایجاد شد. در ابتدا این ورزش با تیراندازی به کبوتران زندهای انجام میشد که از قفس هایی رها میشدند. نام تراپ به معنی تله نیز از همان زمان باقی مانده که اکنون نیز به دستگاه پرتاب بشقابک معروف است. در سال 1900 دو ماده اهداف پروازی به بازیهای المپیک معرفی شد. تراپ به شیوه نزدیک به شیوه کنونی در سال 1950 در المپیک اجرا شد.
اولین فدراسیون جهانی و بین المللی
اولین فدراسیون جهانی تیراندازی در سال 1886 در فرانسه تشکیل شد و بانی آن "دانیل مری لون" رئیس دیوان عالی فرانسه بود. نخستین فدراسیون بینالمللی تیراندازی ورزشی در سال 1907 با مشارکت 6 کشور اروپایی و آرژانتین که یکدیگر را در زوریخ سوییس ملاقات کردند، تشکیل شد. این فدراسیون UIT نامیده شد اما در سال 1916 و همزمان با جنگ جهانی اول، این فدراسیون منحل شد. آغاز فدراسیون بین المللی تیراندازی در سال 1920 "ISSF" با همان نام اختصاری یعنی "UIT" شروع به کار کرد. در سال 1921 کمیته بین المللی المپیک ، مقررات "ISSF" را به عنوان مقررات حاکم بر المپیک 1924 تعیین کرد. این امر زمینهی لازم برای اتحاد UIT وISSF را ایجاد کرد.
حذف تیراندازی از المپیک
در سال 1926 تا 1928 "ISSF" جوایزی را برای مسابقات قهرمانی خود تعیین کرد که این امر موجب بحرانی در روابط کمیته بین المللی المپیک با فدراسیون جهانی تیراندازی ایجاد شد. کمیته ملی المپیک معتقد بود که ورزش باید آماتوری باقی بماند. همین اختلاف تیراندازی را از بازیهای المپیک 1928 آمستردام حذف کرد.
بازگشت مجدد تیراندازی به المپیک
در سال 1936 با رایزنی مسئولان وقت فدراسون جهانی، تیراندازی بار دیگر و در بازی های المپیک برلین بازگشت.
اولین حضور بانوان در تیراندازی
سال 1937 اولین سال حضور بانوان در مسابقات بینالمللی تیراندازی بوده است.
آغاز مسابقات ترکیبی
در سال 1966 مسابقات ترکیبی مردان و زنان مجاز شد و کمیته ملی المپیک نیز آن را پذیرفت که در چهار المپیک این مسابقات به طور مشترک برگزار شد.
حضور تفنگ بادی
در سال 1966 رشته تفنگ بادی و در سال 1970 تپانچه بادی به برنامهی فدراسیون جهانی تیراندازی اضافه شدند. رشته تفنگ بادی از سال 1988 به رشتههای المپیکی اضافه شد.
تفکیک تیراندازی نظامی از ورزشی
درسال 1998 مجمع عمومی بارسلون برای پرهیز از اختلاط موضوعات کاملا متفاوت، یعنی تیراندازی ورزشی از تیراندازی نظامی و تیراندازی شکاری، به فدراسیون بینالمللی تیراندازی ورزشی تغییر نام داد و از این پس شکارچیان فعالیت بینالمللی خود را در فدراسیون شکار و ماهیگیری ادامه دادند.157 فدراسیون از 137 کشور، عضوISSF هستند. برخی کشورها مانند ژاپن، استرالیا، تایلند و ... دو فدراسیون ثبت شده دارند. یکی از آنها در رشتههای اهداف پروازی و دیگری در رشتههای تفنگ و تپانچه فعالیت میکند.
تیراندازی 15 رشته در المپیک دارد
32 رشته فعال در مسابقات جهانی، 25 رشته در بازیهای آسیایی (تیمی و انفرادی) و 15 رشته (انفرادی) در بازیهای المپیک زیر نظر این فدراسیون فعالیت میکنند.
تاسیس فدراسیون تیراندازی ایران
فدراسیون تیراندازی ایران در سال 1958 میلادی (1337شمسی) تشکیل شد. این فدراسیون در این مدت 15 رئیس فدراسیون را به خود دیده است.
اولین حضور ایران در مسابقات بین المللی
اولین حضور تیراندازان ایران در مسابقات بین المللی غیر نظامیان در بازی های آسیایی 1974 تهران بود که با 14 تیرانداز در آن شرکت کرد.
تعطیلی تیراندازی ایران و آغاز مجدد
یکی از اولین و مجهزترین میادین تیراندازی به اهداف پروازی آسیا در زمان خود برای برگزاری بازیهای آسیایی تهران در جنوب غربی محلی که اینک مجموعه ورزشی انقلاب نامیده میشود، ساخته شد. این میدان تا سال 1360 فعال بود. مصطفی داوودی رییس وقت سازمان تربیت بدنی زمین آن را به دلیلی که روشن نیست واگذار کرد. میدان مورد ذکر بعدا تخریب شد و تغییر کاربری یافت. با تخریب این سرمایه ملی ، فعالیت در ورزش تیراندازی به اهداف پروازی تا سال 1379 تعطیل شد. باشگاه مهام در سال 1379 به همت وزارت دفاع تاسیس شد. بعدا این باشگاه به “ساصد” تغییر نام داد.
آغاز درخشش تیراندازان ایرانی
در بازیهای آسیایی 2006 دوحه قطر، در میان ناباوری مدیران ورزش کشور، "امیر ابری لواسانی" موفق شد مقام چهارم آسیا را در رشتهی تراپ با حضور همه مدعیان آسیایی بدست آورد. این اولین حضور یک تیرانداز ایرانی در فینال انفرادی تیراندازی در بازیهای آسیایی بوده است.
چهار سال بعد، در جریان بازیهای آسیایی 2010 گوانگجو چین، الهه احمدی موفق به کسب مدال نقره انفرادی در رشته تفنگ بادی بانوان شد. تیم ایران با حضور مه لقا جام بزرگ، الهه احمدی و امامقلینژاد مدال نقره تیمی رشته تفنگ بادی را به خود اختصاص داد. در رشته تفنگ سه وضعیت، جام بزرگ، احمدی و طالبی مدال برنز تیمی را کسب کردند.
اولین حضور رسمی ایران در المپیک
از زمانی که روش کسب سهمیه المپیک اجرا شده است (1986) تا سال 2010 میلادی تیراندازان ایرانی موفق به کسب سهمیه المپیک نشده بودند. در سال 2010 "مه لقا جام بزرگ" تیرانداز جوان همدانی موفق شد با کسب مقام چهارم در مسابقات قهرمانی جهان برای اولین بار سهمیه المپیک را کسب نماید. پس از او تیرانداز دیگر کشورمان " الهه احمدی" با قرار گرفتن بر سکوی دومی جهان، سهمیه دوم ایران را در جریان مسابقات کاپ جهانی در سال 2011 در سیدنی استرالیا بدست آورد. در ادامه نیز "ابراهیم برخورداری" سهمیه سوم ایران را در جریان مسابقات کاپ جهانی در سال 2011 در مونیخ کسب کرد. قبل از کسب این سهمیهها، در جریان برگزاری المپیک آتلانتا و سیدنی به ترتیب لیدا فریمان و نسیم حسن پور با سهمیه اعطایی(Wild Card) حاضر شدند.
