بوشهر - خبرگزاری مهر: نمره 10 داوری ایران از 20 ، پنج بار قضاوت در فینال جام حذفی، قضاوت 200 بازی بین‌المللی، حضور در 11 تورنمنت بین‌المللی و شیرین‌ترین و تلخ‌ترین خاطرات دوران داوری، از صحبت‌های مطرح شده توسط مسعود مرادی در گفتگو با خبرنگار مهر است.

به گزارش خبرنگار مهر، مسعود مرادی در سال 1344 در شهر کرج متولد شد و از کوچه پس کوچه‌های یکی از شهرهای نزدیک پایتخت فوتبال را آغاز کرد و مراحل ترقی را به صورت پلکانی در همه رده‌های سنی پشت سر گذاشت و در آخر به مربیگری رو آورد.

وی پس از مدتی دنیای بازی و مربیگری را رها کرد و در سال 1366 وارد عرصه داوری شد. داوری وی نیز چون فوتبال بازی کردنش پله پله بود تا به بالاترین سطح داوری در جهان رسید. در کنار ورزش به تحصیلات خود نیز ادامه داد و به عنوان کارشناس مخابرات شاغل شد، برای پیشرفت بیشتر در قضاوت به تهران آمد تا اینکه در سال 1376 برای اولین بار در بالاترین سطح فوتبال کشور داوری تیم های فجر سپاسی و شهرداری تبریز را بر عهده گرفت و از آنجا بود که نوید حضور یک داور آینده دار به جامعه داوری کشور داده شد.

مرادی تا آنجایی پیش رفت که در تورنمنت‌های بزرگی چون جام کنفدراسیون‌ها، جام ملت‌های آسیا، مقدماتی جام جهانی، فینال جام باشگاه‌های آسیا، المپیک پکن، جام باشگاه‌های جهان و ... قضاوت کرد.

وی بالاخره در سال 2003 به‌عنوان برترین داور قاره آسیا انتخاب شد و توانست افتخارات زیادی را در سطوح مختلف بین المللی برای ایران کسب کند.

مسعود مرادی چهره شناخته شده داوری کشورمان که برای برگزاری کلاس توجیهی به استان بوشهر سفر کرده بود را به یک مصاحبه دعوت کردیم که مطالب زیر ماحصل این مصاحبه است.

چطور شد که به ورزش رو آوردید؟

کسانی که در فوتبال هستند اکثراً در این رشته از قبل فعالیت داشته اند و با توجه به اینکه در کرج فوتبال بازی می کردم و همچنین مربیگری، داشتن یک الگوی مناسب مرا به سمت داوری سوق داد.

چرا از بین ورزشها به فوتبال علاقمند شدید؟

به خاطر اینکه فوتبال عمومی‌تر است، در ایران جایگاه فراگیری دارد و تمامی جوانان و نوجوانان کشورمان به فوتبال علاقمند هستند و ما هم از کوچه و محلات شروع کردیم تا اینکه به متن آن رسیدیم.

سابقه بازی فوتبال هم دارید؟ از تیم های شهر و محله ام شروع کردم و از نوجوانان، جوانان، امید و بزرگسال تا سطح بالای کرج قضاوت کردم و همینطور در سطح مربیگری هم در این رده ها حضور داشته ام.

از چه زمانی متوجه شدید که استعداد داوری دارید؟

فکر کنم استعداد داوری در یک داور را دیگران کشف می کنند تا خود داور، در آن زمان که کرج استان نبود و با استان تهران یکی بودیم من تا درجه دو داوری در کرج بودم و برای پیشرفت و رشدم در داوری به تهران رفتم و فکر کنم حضور من در پایتخت در ادامه راه داوری من خیلی تأثیرگذار بود و همچنین حمایتهایی که به حق و به درستی از سوی مسئولان شهرم و تهران از من شد.

در اولین قضاوتت چه احساسی داشتید؟

در سال 1366 وارد عرصه داوری شدم و خوشبختانه مانند فوتبال بازی کردنم به صورت پله پله ترقی کردم و همین رشد پلکانی من خیلی مهم بود و از قضاوت مسابقات نوجوانان، جوانان و الی آخر تا سال 1376 که هنوز لیگ برتر وجود نداشت و لیگ یک بالاترین سطح فوتبال کشور بود مسابقه فجر شهید سپاسی با مربیگری آقای منصور پورحیدری و شهرداری تبریز با مربیگری محمد مایلی کهن را در تبریز قضاوت کردم و قضاوت کردن برای دو مربی بزرگ کشور برای داور جوان احساس خیلی خوبی بود ولی آنقدر استرس داشتم که یادم نمی آید بازی چگونه به پایان رسید و خیلی پرفشار بود.

معمولاً بعد از هر قضاوت چند درصد از خودتان راضی بودید؟

من اعتقاد دارم که بعد از هر مسابقه هر داور بهتر از هر کس دیگری می داند که چه عملکردی داشته است قبل از اینکه دیگران بخواهند در مورد قضاوت ایشان خبر دهند.

به هر حال هر کسی روزهای خوب و بد داشته ولی در یک جمع بندی کلی فکر کنم این مهم است که در مجموع قضاوت‌ها در یک دوره از روند روبه رشدی همراه با ثبات برخوردار باشی نه اینکه فراز و نشیب زیادی داشته باشی چونکه فراز و نشیب یک داور نشانه تزلزل آن داور است و فکر کنم از یک ثبات برخوردار بود.

بهترین و بدترین قضاوتتان؟

مطمئناً بدترین قضاوتم یادم نیست چون که به خاطرات تلخ داوری خودم اصلاً فکر نمی کنم ولی در مورد بهترین قضاوتم باید بگویم که بازی های بسیار مهمی را قضاوت کرده ام مثلاً خیلی ها می گویند دربی استقلال و پرسپولیس را قضاوت کردن خیلی مهم و سخت است ولی برای خودم سخت ترین بازی فینال جام حذفی کشور بود چون که تنها داوری بودم که پنج دوره فینال جام حذفی را سوت زده ام.

فاکتورهای یک داور موفق؟

عوامل زیادی دخیل هستند اگر بخواهیم جمع بندی کنیم از نظر تخصصی دانش، فیزیک مناسب، آمادگی جسمانی، انتقاد پذیری و شخصیت یک داور که این شخصیت داخل زمین شکل نمی گیرد و شخصیت یک داور از اجتماع و بیرون مستطیل سبز شکل می گیرد.

 کسانی که وارد عرصه داوری می شوند نباید با پوشیدن لباس داوری کسب شخصیت کنند بلکه باید شخصیت مناسب و خوبی داشته باشند تا به لباس داوری شخصیت دهند.

چقدر تلاش کردید تا شدید مسعود مرادی معروف؟

هر شخصی باید یک اهدافی را برای خودش در نظر بگیرد و فکر می کنم دو فاکتور خیلی مهم است که یکی قضاوت‌های آن دارای ثبات باشد و افراد اهل فن آن را تأیید کنند و مورد دوم احترام متقابل نسبت به مربیان و بازیکنان و اهالی فوتبال که شامل رسانه ها، تماشاگران و ... است با احترام برخورد کند.

آمار قضاوت‌هایتان را به خاطر دارید؟

در داخل کشور که قضاوت‌های فراوانی داشته ام و آمار آنها را ندارم ولی در سطح بین المللی بیش از 200 بازی در سطح بالای آسیا را سوت زده ام.

از چه سالی به صورت حرفه ای سوت زده اید؟ ا

ز سال 1378 یا 2000وارد لیست بین المللی شدم و اولین قضاوتم دیدار تیم ملی نوجوانان امارات عربستان در کشور عمان بود.

تا کی جزو داوران بین المللی بودید؟

تا آخرین لحظه بازنشستگی از سال 2000تا پایان سال 2010میلادی حدود 11سال جزء داوران بین المللی بودم.

در چه تورنمنتهای بین المللی سوت زده اید؟

تنها داوری بودم از ایران که دو دوره جام ملت‌های آسیا را حضور داشتم، المپیک 2008پکن، جام باشگاه های جهان، بازیهای آسیایی 2002کره جنوبی، جام کنفدراسیون‌ها در فرانسه در سال 2003، فینال باشگاه های آسیا، فینال جام اتحادیه باشگاه‌های آسیا دو دوره، مقدماتی جام جهانی، مقدماتی المپیک و دو دوره کاندید حضور در جام جهانی و در سال 2003نیز به عنوان برترین داور قاره آسیا انتخاب شدم.

چند بار دربی را سوت زدید؟

یک بار

فکر نمی کنید سوت قضاوت دربی را دیر به شما سپردند؟

نه زمانی که دربی را به من دادند نزدیک به سن بازنشستگی من بود و قبل از آن داوران خارجی دربی را سوت می زدند.

آقای ترکی اولین داور بعد از داوران خارجی بود که دربی را سوت زد، چرا؟

من نمی خواهم وارد آن بحث شوم ولی قرار بود من بجای آقای ترکی سوت بزنم ولی فدراسیون ترجیح داد بنا به دلایلی آقای ترکی قضاوت کند علتش نیز مسائل حاشیه ای بود که در آن بازی برای من بوجود آمده بود.

 شب قبل بازی هم فدراسیون تصمیم گرفت داور بازی را عوض کند. من هیچ گلایه ای هم نداشتم و برایم این مهم بود که داور ایرانی آن بازی را قضاوت کند الان هم خوشحال هستم که بچه های ایران این بازی را قضاوت می کنند.

فوتبالی‌ها بیشتر شما را متمایل به کدام رنگ می دانستند؟

ما به عنوان یک داور اگر برای پرسپولیس قضاوت می کردیم ما را متهم به استقلالی بودن می کردند و بالعکس، ولی در کل فکر می کنم هواداران خیلی صادقانه در مورد ما قضاوت می کردند هر چند که برای ما فرق نمی کند که برای چه تیمی سوت می زنیم و در کجای جدول قرار دارد.

خاطره تلخ و شیرین؟

خوب مسلماً تلخ ترین خاطره من عدم حضور در جام جهانی 2006آلمان است، نمی گویم 2010آفریقای جنوبی چون که 2006آلمان در عین ناباوری تا آخرین مرحله حضور داشتم و باور نمی کردم این را ولی در آخرین لحظه از راهیابی به جام جهانی باز ماندم چون که به جز جام جهانی اکثر تورنمنت‌های فیفا را گذراندم ولی شیرین ترین خاطره ام  نیز حضور در کشور فرانسه در سال 2003در جام کنفدراسیون‌ها و قضاوت تیم های ملی فرانسه و نیوزلند بود.

آیا قضاوتی داشته اید که بعد از آن خودتان از نظر وجدانی ناراحت شده باشید؟

بله، خیلی بازی‌ها شده که دچار اشتباه شده ام و یک تزی در ایران وجود دارد که اگر داور اشتباه کرد باید به اشتباه خود اعتراف کند ولی من هیچ موقع از این قاعده پیروی نکرده ام چون که اعتقاد دارم که در ایران این بستر فراهم نیست که یک داور فوتبال بگوید من اشتباه کرده ام و دیگران بپذیرند.

اما امروز در جامعه ورزشی فعالیت می کنیم که داور اگر برای یک تیم قضاوت کند و یک اشتباه مرتکب شود و بعد از شش ماه دیگر بخواهد برای این تیم دوباره قضاوت کند متأسفانه اهالی آن تیم انتظار دارند که آن داور اشتباهش را با اشتباه جبران کند و داور اشتباهی بکند که به نفع آن تیم تمام شود چرا که شش ماه قبل یک سوت اشتباه به ضرر این تیم زده بود.

چون این بستر فراهم نبود هیچ وقت اشتباهاتم را در افکار عمومی خیلی بیان نمی کردم ولی در کمیته داوران اذعان می کردم ولی بعضی بازی‌ها بود که در آن اشتباهی می کردم و بعد از بازی ناراحت می شدم.

آخرین قضاوتتان کدام مسابقه بود و چه احساسی داشتید؟

آخرین قضاوتم در سال 1389 بین استقلال و فولاد اهواز در دور رفت لیگ برتر در اهواز بود که چهار بر یک فولاد پیروز شد ولی احساس خاصی بعد از آخرین قضاوتم نداشتم بر خلاف اینکه خیلی ها می گفتند خیلی سخت است، با توجه به اینکه تا سه سال یعنی سن 48 سالگی طبق قوانین کشورم می توانستم قضاوت کنم ولی ترجیح دادم بلافاصله پس از اتمام سن بین المللی خداحافظی کنم چون که فاصله ای هم بین خداحافظی من از قضاوت و ناظری در آسیا نیفتاد و من همان روند را بعنوان مدرس و ناظر با فیفا و آسیا همکاری کردم.

اواخر دی‌ماه که از داوری خداحافظی کردم بعد از 20روز در کلاس‌های مالزی در جمع ناظران آسیا نشستم و کارم را به‌عنوان ناظر ادامه دادم و به همین خاطر هیچ خلاء احساس نکردم و الان با روش و سیستم دیگری دارم فعالیت می کنم و لذت می برم از کاری که در عرصه تدریس و نظارت انجام می دهم.

به‌طور کلی به داوری کشور چه نمره ای می دهید؛ البته از 20؟

به قضاوت داوران در لیگ برتر از20 نمره 10 را می دهم، من اعتقاد دارم داوران ما پتانسیل بیشتر از این را دارند ولی شرایط در فوتبال کشور ما مهیا نیست، اعتقاد دارم داوران نصف توان خود را بیشتر به نمایش نمی گذارند با توجه به وجود حاشیه ها و مشکلات روحی و روانی و عدم توجه به داوران باعث شده که نتوانم نمره ای بیشر از 10 یا 12 به داوران بدهم.

چه راه‌هایی برای پیشرفت داوری کشور وجود دارد؟

حمایت قاطع فدراسیون فوتبال، کمیته انضباطی در مقابل گزارشات و تصمیمات داوران فوتبال، افزایش دستمزد داوران و از همه مهمتر تعریف جایگاه داوران، در همه جای دنیا داور رکن اصلی فوتبال است ولی متأسفانه در کشور ما اینگونه نیست و در پایین ترین سطح به داور نگاه می کنند و هر کسی به خودش اجازه می دهد که در مورد داور انتقاد کند ولی حمایت قاطع مسئولان داوری و فدراسیون فوتبال بسیار حائز اهمیت است و در حالیکه فوتبال یک اقتصاد است نیازمند این است که در امر پرداخت حقوق داوران بازنگری شود.

چقدر در مورد داوری استان بوشهر اطلاعات دارید؟

با توجه به شناختی که از فوتبال کشورم دارم چه زمانی که قضاوت می کردم و چه الان یک شناخت نسبی از داوری استان بوشهر دارم.

چه عواملی باعث شده که داوران بوشهری در لیگ برتر حضور نداشته باشند؟

ما قبلاً از استان بوشهر آقای عامری را داشتیم که در لیگ برتر حضور داشتند، در زمینه کمک داوری نیز آقای شیرانی را در لیگ برتر داریم و با توجه به سقوط شاهین از لیگ برتر طبیعتاً فوتبال استان نیز دچار افت می شود.

 اما اینکه داوران بوشهری می توانند در سطح کشور جایگاه خوبی داشته باشند این پتانسیل وجود دارد و احتیاج به یک برنامه ریزی دقیقی از سوی کمیته داوران استان و یک استعدادیابی در سطح شهرستان‌های استان توسط کمیته داوران استان و گزینش بهترین‌ها و انتخاب افرادی که شایسته هستند و حق آنهاست باید مشخص و به فدراسیون معرفی شوند.

سال گذشته داوران استان به اعتراض کمیته داوران فدراسیون اعتصاب کردند شما با این اعتصاب‌ها موافقید؟

من به هیچ عنوان با اعتصاب موافق نیستم چون که اعتصاب داوران باعث می شود که دود آن به چشم خود داوران رود و می شود این مسائل را با جلسات متعدد باز کرد و مشکلات را با مسئولین ورزشی در میان گذاشت و سؤال اینجاست آیا با این اعتصاب در سال گذشته داوران این استان دستاوردی داشتند؟ آیا فرقی کرد؟ من که فکر نمی کنم فرقی کرده باشد و مسئولین ورزشی استان و مسئولین داوری استان با جلسه گذاشتن با کمیته داوران این مشکلات را به حداقل می رساندند  تا شاهد حضور داوران در میادین باشیم.

با توجه به کلاس سطح داوری در گناوه را چگونه دیدید؟

سطح عملکرد داوران گناوه فراتر از انتظار من بود و این را هم در کلاس گفتم و با توجه به اینکه فکر می کردم یکی از شهرهای استان است و نه مرکز استان انتظار این را نداشتم که در چنین سطح بالایی قرار داشته باشند.

در کلاس برگزار شده چه چیزهایی تدریس شد؟

کلاس‌های توجیهی کلاس‌های ارتقای داوری نیست که ما قوانین را بازگو کنیم، کلاسهای توجیهی بر اساس تجارب داوری فوتبال است و سؤالاتی است که برای داوران پیش می آید و پرسش و پاسخی که در مورد مشکلات داوران در سطح قضاوت هایشان وجود دارد و یکسری اصلاحیات و قوانین جدید که از سوی فیفا اعمال شده بود را بیان کردیم.

برای رشد داوری استان بوشهر چه پیشنهادی دارید؟

من فکر می کنم که نه در سطح استان بوشهر بلکه در دنیا باید روی جوان‌ها سرمایه گذاری شود، بایستی یک نگرش جدید نسبت به داوران جوان بوجود آید و فضا را برای داوران جوان فراهم کند.

در حال حاضر چه سمتی در کمیته داوران فدراسیون دارید؟

یکی از اعضای هیأت رئیسه کمیته داوران فدراسیون فوتبال کشور هستم و در سطح آسیا نیز مدرس و ناظر هستم.

اگر به چندین سال قبل بر می گشتید آیا دوباره داوری را انتخاب می کردید؟

هر کسی خودش را جای من بگذارد جواب سؤال شما را مثبت می دهد، چون که در جاهایی قضاوت کرده ام که نام کشورم آنجا بوده، شما وقتی بر سکوی برتر داوری قاره ای قرار می گیرید یک افتخار و غرور ملی است و حضور در میادین بین المللی و نه بعنوان مسعود مرادی بلکه به عنوان یک ایرانی قضاوت کردن فکر کنم یک افتخار ملی است و اگر برگردم همین راه را انتخاب می کنم.

نظر شما در مورد دلال بازی در فوتبال کشور چیست؟

متأسفانه پدیده ای است که در فوتبال کشور قابل انکار نیست و این بحث داوری نیست و دلالی در فوتبال ما وجود دارد.

آیا شخصاً با مسئله دلال بازی برخورد داشته اید؟

خیر، هرگز، با توجه به اعتبار و جایگاهم در داوری فوتبال کشورم فکر کنم کسی این اجازه را به خودش نمی داد که در مورد این مسائل با من صحبت کند.

شما به این اعتقاد دارید که دلال بازی به جامعه داوری ما نیز نفوذ پیدا کرده است؟

هرگز، من به شرافت و صداقت داوران کشورمان اعتماد کامل دارم. درست است که دستمزد داوران ما کم است ولی دلیل نمی شود که آن را به دلال بازی ربط دهیم من اعتقاد دارم اگر داور از یک موقعیت اجتماعی کامل از نظر مادی برخوردار باشد چونکه داوران شغل اول و اصلی آنها داوری نیست و شغل‌های دیگری دارند و اگر یک داور مدیر یک شرکت هم باشد دلیل نمی شود که حقوق پایین برای داوری بگیرد.

مسعود مرادی را در یک جمله تعریف کنید؟

من وارد داوری شدم تا برای کشورم افتخار کسب کنم و در زمینه داوری تلاش خودم را کردم و الان هم در زمینه نظارت و تدریس اهدافی دارم. حضور در جام جهانی، حضور در جام ملتهای آسیا و جاهایی در داوری که رفتم و نرفتم را می خواهم دوباره تجربه کنم.

چند تا فرزند دارید؟ ی

ک دختر و فکر می کنم اکثر داورها دارای فرزند دختر هستند و بنده هم از این جریان مستثنی نیستم.

نظر خانواده تان در مورد داوری چه بود، بخصوص زمانی که جو ورزشگاه متشنج بود؟

خانواده من نسبت به تجربه من در قضاوت فوتبال دلگرم بودند و می دانستند که تأثیرات فرهنگی و تشنج های موجود در ورزشگاه روی من تأثیر نمی گذارد و من هیچ وقت آنها را به خانواده ام منتقل نکرده ام.

اعتقاد دارم تماشاگرانی که در ورزشگاه توهین می کنند ممکن است که در آن لحظه به خاطر تعصب تیمی احساسی بشوند ولی جامعه کشور ما مردمان قدردانی هستند و همان هوادارانی که در ورزشگاه یک لحظه احساساتی می شوند وبه داور توهین می کنند اگر روز بعد شما را در خیابان ببینند به شما احترام می گذارند.

به خاطر موقعیت بین المللی بنده و جایگاه من در داوری کشور همیشه قدردان بوده اند این قدردانی تا همین الان که با شما در حال صحبت هستم حتی در سطح شهر گناوه نیز برای من ملموس بود و این نشان از محبت و قدرشناسی مردم کشورم دارد.

به‌عنوان یک پیشکسوت داوری فکر می کنید این ریزش تماشاگر در ورزشگاه ها به چه دلیل است؟

مردم ما فوتبال را خوب می شناسند و می فهمند و خیلی خوب تفاوت فوتبال خوب و بد را می دانند، نوع فوتبالی که در سطح کشور به نمایش گذاشته می شود مردم را فوتبال زده کرده است و لیگ برتر ما از نظر کیفی خیلی جذابیت ندارد.

تماشاگر به استادیوم می آید که یک بازی زیبا ببیند و اگر تیم محبوبشان ببازد ولی فوتبال خوب ارائه دهد دوباره مورد حمایت هواداران قرار می گیرد ولی متأسفانه تیمهایشان نه می برند و نه زیبا بازی می کنند و این نشان از درک، فهم و علاقه مردم نسبت به فوتبال است.

آیا با این وضعیت به جام جهانی صعود خواهیم کرد؟

ما جزو فوتبال‌های برتر آسیا هستیم و تمام شرایط باید جمع باشد تا تیم موفق شود ولی اعتقاد دارم راه سختی پیش رو داریم ولی دور از دسترس نیست.

به عنوان یک پیشکسوت چه پیشنهادی برای داوران جوان دارید؟

داوران جوانی که وارد عرصه داوری می شوند باید بسیاری از فاکتورها را در نظر بگیرند، اگر از داوران جوان فعلی درجه 3 که یک سال سابقه قضاوت دارند بپرسید چه آرزویی دارید می گویند که در جام جهانی قضاوت کنیم و داور بین المللی شویم ولی شاید زمان ما اگر داور درجه 3 بودیم و از ما می پرسیدند چه آرزویی دارید می گفتیم که کی داور درجه 2 می شویم و دیدگاه ها خیلی فرق کرده و در حال حاضر افق دید داوران خیلی بالاست.

داوران جوان اگر می خواهند به عرصه ای که مدنظرشان است برسند باید تحصیلات عالیه، شخصیت، انتقاد پذیری، به روز بودن، تسلط به زبان انگلیسی و تحقیق کردن به صورت علمی و کار کردن برای یک داور آینده دار و جوان خیلی مهم است.

..................................

گفتگو: اسماعیل کشتکار