روديشا؛ سريع اما كنترل شده
كارهاي روديشا در هفتههاي اخير نيز به اندازه كافي ويژه و متمايز از سايرين بوده است. او در حالي در عرض 8 روز 2 مرتبه ركورد جهاني «دو»ي 800 متر را شكست كه اين حدنصاب از سال 1997 دستنخورده مانده و حتي تا حدي از يادها رفته بود! همان طور كه اوساين بولت 24 ساله با رسيدن به آماري محيرالعقول همچون 58/9 ثانيه در 100 متر و 19/19 ثانيه در 200 متر، جهان را شوكه كرد، روديشا نيز با حدنصابهايش در 800 متر اين سوال مهم را به ذهنها آورده كه حداكثر توان و سقف كارايي بشر در دووميداني و در نگاهي بسيطتر و گسترهاي كليتر، در عرصه ورزش كجاست و انسان تا كجاها ميتواند پيش برود. حالا همه مطمئناند كه روديشا به زودي به اولين مردي بدل ميشود كه 800 متر را در زماني زير 41/1 دقيقه طي خواهد كرد. همين حالا نيز روديشا در كمترين فاصله با چنان دستاوردي قرار دارد زيرا ركورد درخشان جديد او در اين رشته برابر با 01/41-1 دقيقه است.
در جهاني متفاوت
با اين حال بزرگترين شباهتهاي روديشا با بولت در نوع دويدن و ميزان توانايي جسماني آنهاست. آنان با استفاده از توان چشمگير جسماني و قد بلند و پمپاژ عالي عضلاني و كاركرد فوقالعاده ماهيچههاي خود طوري راحت و با اقتدار و سريعتر از سايرين ميدوند كه انگار در جهاني متفاوت با سايرين قرار دارند و تو گويي از سيارهاي ديگر آمدهاند. بر اثر چنان تفاوتهايي، همان قدر كه روديشا و بولت در پيست مقتدر نشان ميدهند، رقبايشان عاجز از رسيدن به آنها جلوه ميكنند و به نظر ميآيد كه نه فقط تلاش مذبوحانه دارند بلكه دچار آشفتگي و نااميدي شدهاند و بختي برايشان متصور نيست. 800 متر اصولا رشته سختي است زيرا شركتكنندگان آن در يك برزخ بين «سرعت» و «استقامت» و خصايل و نيازهاي متفاوت آنها قرار گرفتهاند و نميدانند به كدام سو بروند. اين ماده به واقع ادغامي از هر دو روش متفاوت فوق است و يك دونده بايد خصلتهاي هر دو را در كارش لحاظ و اجرا كند. كارشناسان ميگويند دوندههاي 800 متر مجبورند از قابليتهاي Aerobic و Anaerobic خود به طور همزمان براي كسب موفقيت در اين رشته به نحو احسن و در بالاترين حد سود جويند و از سرگرداني در رشتهاي كه دور اول آن معمولا نماد سياستمداري دوندههاي استقامت و دور دوم (و پاياني) آن مظهر سرعتجويي و ريسكطلبي ورزشكاران مواد سرعت است، رهايي يابند. به اين ترتيب يك دونده 800 متر هم بايد چالاك و سريع باشد و هم پراستقامت و قوي و عامل سرعت را با تداوم ادغام كند و اين كار سختي است كه از هر كسي برنميآيد و براي انجام آن بايد تمريناتي ويژه، مفصل و متفاوت داشت.
با اين حال همان طور كه اوساين بولت نيازهاي دشوار «دو»هاي 100 و 200 متر را تامين كرده و با سلطهاش همه چيز را به شكلي خندهدار، آسان جلوه داده است، روديشا نيز قابليتها و نيازهاي دشوار ماده تخصصي خود را به بهترين شكل تامين كرده و همه چيز را آسان جلوه داده و به گفته مدير برنامههايش، از همان روزهاي آغاز كارش چنين بوده است. اين مدير، جيمز تمپلتون نام دارد كه ابتدا توسط يك دونده ديگر كنيايي به نام جافت كيموتايي در اوايل 2005 به روديشا معرفي شد و بهتر بگوييم به اين مدير اطلاع داده شد كه پديده نوجواني سر برآورده است كه بد نيست وي را ببيند و ارزيابي كند و زير بال و پر خود بگيرد و او چنين كرد.
گمشده پيدا شد
جافت كيموتايي 5 سال بعد از آن تاريخ ميگويد: «صحبت جالبي داشتيم كه هيچگاه از يادم نميرود. به تمپلتون گفتم گمشدهمان را يافتهايم. كسي كه سالها به دنبالش ميگشتيم. او كسي است كه ميتواند چند سال بر مواد نيمهاستقامت جهان حكومت كند.» در اولين روزي كه ديويد روديشا مقابل چشمهاي جافت كيموتايي و در حضور وي دويد به زماني بهتر از 49/1 دقيقه در 800 متر دست نيافت اما او آن كار را در پيستي نامناسب و ناهموار انجام داد و شرايط اصلا مساعد نبود و روديشا در آن وضعيت چنان دويد كه مشخص شد شرايط لازم را دارد و نشانههاي بزرگي در وي هست. او امسال ركورد جهاني ويلسون كيپكتر را كه يك كنياييتبار ديگر است شكست و ركورددار جهان شد تا فقط مدالهاي جهاني و المپيكي را كم داشته باشد و براي اين مهم نيز به مسابقات دووميداني قهرماني جهان 2011 و المپيك 2012 لندن چشم بدوزد. روديشا در اين راه انگيزههاي لازم را نيز دارد زيرا در مسابقات جهاني 2009 در نيمهنهايي «دو»ي تخصصي خود حذف شد و كمتجربگي و هواي سرد و باراني كه تمركز وي را به هم زدند، دلايل آن رويداد عنوان شدند و يك سال پيش از آن گرفتگي عضله ساق پا باعث عدم شركت روديشا در المپيك پكن شده بود و جبران آن ناكاميها و غيبتها، محرك درجه اول وي براي حركتي سريعتر به سمت آينده است.
دور از حاشيهها
روديشا با 88/1 متر قد آشكارا بلندتر از كيپ كتر و سباستين كو انگليسي، ركوردداران سابق «دو»ي 800 متر جهان است ولي او از اين عامل نيز در جهت مثبت سود جسته است و برخلاف بعضي همتاهاي وي نوعي عدم تعادل و لقلق زدن در حركات او وجود ندارد و برعكس او با يك ريتم و به شكلي پرثبات و محكم ميدود. اضافه بر اين عقل و اعتدال فكري لازم هم در اين دونده بهرغم تمامي جواني وي مشاهده ميشود و همين خصلت باعث شده او از شهرت حاصل از ركوردشكنيهاي اخيرش تاثير منفي نپذيرد و وارد حاشيهها نشود. او از برخي بينظميهاي رايج در زندگي ساير دوندههاي مطرح آفريقايي هم تا به حال پرهيز كرده و زندگي آرام و حسابشدهاي را براي خود فراهم آورده است. تمپلتون ميگويد اين نظم و كارايي مديون و محصول كار خوب مربي ايرلندي روديشا است كه كالم اوكانل نام دارد و به خصوص روش دويدن پروقار و با كلاس وي را بايد نتيجه تمرينات و زحمات اين مربي دانست.
او را جدي بگيريد
روديشا يك سال پيش در تورنمنت معتبر دووميداني «ريهتي» ايتاليا ركورد آفريقا در «دو»ي 800 متر را كه عمري 25 ساله و به سامي كاسكي تعلق داشت، شكست و از همان موقع سرنوشت خود و ماده تخصصياش را تغيير داد. وي در همان زمان به مدير برنامههايش تمپلتون گفت كه توان رسيدن به 40/1 دقيقه را هم در اين رشته در خودش ميبيند.
نشريه Sports IILLustrated / مترجم: وصال روحاني
