مربي سرشناس هلندي به شوق مردم و توان فوتباليستهاي تركيه اميد بسته است هيدينك و چالشي سخت در استانبول
وقتي اين تيم در 2 بازي اول خود 3 ـ صفر بر قزاقستان و 2 ـ 3 بر بلژيك پيروز شد، همگان بر سياست استخدام گاس هيدينك معروف و هلندي به عنوان سرمربي تركيه مهر تاييد زدند، اما ناگهان اوضاع عوض شد و تركها ابتدا 3 ـ صفر به آلمان باختند و سپس در برابر تيم متوسط جمهوري آذربايجان هم صفر ـ يك تسليم شدند و وضعيت سرمربي سابق تيمهاي ملي كره جنوبي، استراليا و روسيه از روشني به تيرگي رفت و او محبوبيت اوليهاش را از دست رفته ديد.
اميدها و ترديدها
هيدينك كه پيشينه هدايت تيم ملي كشورش و باشگاههاي معروف رئالمادريد و والنسياي اسپانيا، چلسي انگليس و آيندهوون هلند را هم دارد، ميكوشد با رساندن تركيه به مرحله پاياني «يورو» نرسيدن اين تيم به دور نهايي جام جهاني 2010 را جبران كند و با اين كه دو باخت اخير ترديدهايي را در اين خصوص ايجاد كرده و آلمان صدرنشين با گلزنيهاي پايانناپذير ميروسلاو كلوزه بخت نخست صعود نشان ميدهد، اما تركها همچنان دوست دارند به حاصل نهايي كار خويش در اين پيكارها خوشبين بمانند. «هليل التين تاپ» مهاجم آشناي تركيه ميگويد: «ناراحتي حاصل از عدم حضور در مرحله پاياني جام جهاني نوزدهم هنوز پابرجاست، اما اگر هر چه زودتر از آن فضا خارج نشويم و به بازيهاي بعدي فكر نكنيم مشكلاتي اساسيتر در مرحله انتخابي يورو 2012 براي ما به وجود خواهد آمد. از طرف ديگر مردم تركيه با تمام وجود ميخواهند به مرحله پاياني يورو راه يابيم و ما بايد اين خواسته آنها را برآورده كنيم».
كارنامهاي درخشان
مردي اين حرفها را ميزند كه فوتبال باشگاهياش را نه در تركيه بلكه در آلمان براي اينتراخت فرانكفورت بازي ميكند و مثل برادرش «حميد التين تاپ» در سالهاي اخير در ليگ اين كشور كاملا آبديده شده است.
با اين حال اميد و تكيهگاه اصلي فدراسيون فوتبال تركيه در راه صعود احتمالي به مرحله نهايي «يورو 2012»، گاس هيدينك بوده كه با كارنامهاي درخشان به تركيه رفته است. با اين كه تيم ملي روسيه با هدايت وي در مرحله پليآف انتخابي جام جهاني 2010 ناكام شد، اما او همين تيم را به نيمه نهايي يورو 2008 رساند و پيشتر تيمهاي ملي هلند و كره جنوبي را به رتبه چهارم جامهاي جهاني 1998 و 2002 نايل ساخت و در سال 2006 هم به 32 سال نرسيدن استراليا به دور پاياني اين جامها پايان بخشيد و اين تيم را حتي در مرحله نهايي از گروهش هم بالا آورد. اگر بخواهيم به تاريخي قبل از تمام اينها برگرديم، اين هيدينك بود كه در سال 1988 آيندهوون را فاتح همزمان ليگ و جام حذفي هلند و جام قهرمانان باشگاههاي اروپا ساخت. هيدينك 63 ساله ميگويد از تصدي پست مربيگري تيم ملي تركيه بسيار راضي است و ميافزايد: «درست است كه در دو بازي اخير ناكاميهاي پر سر و صدايي داشتهايم، اما معتقدم راه همكاري مشترك من و تركيه همچنان باز و هموار است و اين امر طولانيمدت خواهد بود. من از ديدگاه و اهداف سران فوتبال تركيه و راهي كه براي خود تعيين كردهاند، احساس رضايت ميكنم و نوع نگاه آنها نشان ميدهد به دستاوردهاي كوچك و كم راضي نيستند. اين چيزي است كه من ميپسندم و معتقدم در فوتبال و در عرصه ورزش بايد هميشه موجود باشد.» با اين حال آشنايي هيدينك با فوتبال تركيه فرآيندي تازه نيست و شروع ماجرا به فصل 91 ـ 1990 برميگردد كه او بسيار جوانتر از امروز سرمربي فنرباغچه يكي از «قدرت»هاي سنتي فوتبال اين كشور شد. هيدينك در پاييز 2010 تفاوت چنداني با آن چه در تابستان 1990 در تركيه ديد احساس نميكند و فضا را هماني ميبيند كه 20 سال پيش ديده بود و ميگويد: «مردم تركيه به فوتبال واقعا با تمام وجود عشق ميورزند و با آن زندگي ميكنند و يكي از دلايلي كه مرا در دو نوبت به اينجا كشانده، همين مساله است.
با كدام سلاحها؟
هيدينك در 4 ماه و اندي كه از شروع كار وي در تركيه و پايان اقامتش در روسيه ميگذرد، از فوتبال كنوني تركيه و چند و چون آن به خوبي سر در آورده است و ميداند كه سلاحهاي در دست او كدامند و چه بايد كرد. او از ديدگاههاي موجود در بين فوتبالدوستان تركيه نيز بسيار راضي و شور و ذوق مردم اين كشور وي را به وجد آورده است. او در اين ارتباط ميگويد: «فوتباليستهاي تركيه نيز در فضاي موجود دريافتهاند كه از آنها چه چيزي طلب ميشود و به كدام سمت و سو بايد بروند و راه و كار موجود برايشان چيست و به همين سبب سنگ تمام ميگذارند. رفتار و شيوه بازي آنها فوقالعاده و سرشار از انرژي است و به عنوان مثال ميتوانم «اردا توران» را نام ببرم كه يك بازيكن پرشور است.»
فوتباليستي كه هيدينك نام او را ميآورد، يك بال چپ 23 ساله از باشگاه گالاتاسراي تركيه است كه او نيز به نوبه خود بر ديدگاه هيدينك مهر تاييد ميزند و ميگويد: «مردم تركيه هميشه عاشق فوتبال بودهاند و اين ويژگي در من نيز وجود دارد. حتي وقتي تيم ملي ميبازد و اين را در مسابقات اخيرمان با آلمان و آذربايجان به چشم ديديم، آنها براي ادامه حمايت و فراهم آوردن شرايط و الزامهاي انتقام مهيا هستند. به خاطر تمامي اين مسائل است كه بازي براي تيم ملي تركيه دستاورد و افتخاري مهم محسوب ميشود و نبايد آن را رها كرد.»
نزول بعد از صعود
تركيه بعد از 7 پله صعود در جدول فيفا در شهريور ماه، در جدول بعدي باز چند پله تنزل داشته، اما هيدينك معتقد است كه اين فقط شروع جديترين حركت فوتبال تركيه در سالهاي اخير است و ميگويد: «هدف من بهرغم دو ناكامي متوالي اخيرمان همچنان راهيابي به جمع 15 تيم بالاي جدول فيفا است و در اين راه از هيچ كوششي فروگذار نميكنم. در عين حال ما نبايد بيش از حد خوشبين و در رويا غرق شويم و به اين تصور برسيم كه جزو 5 تيم برتر دنيا هستيم. ما بايد جايگاه خود را به درستي بشناسيم و براساس آن حركت كنيم.
من در اين مدت هم نقاط ضعف فوتبال تركيه را شناسايي كردهام و هم مزايا و قدرتمنديهاي آن را. فوتباليستهاي اين كشور به لحاظ تكنيك و فن انفرادي در سطح بالايي هستند و آنچه بايد به كار خود بيفزايند ديدگاههاي بهتر تيمي و داشتن تاكتيكها و آگاهي بيشتر درخصوص حريفان است، به طوري كه مسلطتر به ميدان بيايند.
اما مردم و همچنين فوتباليستهاي تركيه ابتدا فوتبال تهاجمي را دوست دارند و مايلند كه حمله و گلزني را شاهد باشند و اين خط و دستور كار اكثر قريب به اتفاق تيمهاي باشگاهي و ملي تركيه است. هيدينك سعي كرده است ضمن حفظ اين روال، آن را در يك چارچوب كاري مشخص قرار دهد و نظاممند كند و از عاقلانهترين شكل آن استفاده نمايد. او ميگويد: «همان طور كه قبلا هم گفته بودم، گروه ما در پيكارهاي انتخابي يورو سخت از آب درآمده است و اتريش و بلژيك هم آسان تسليم نميشوند و قزاقها هم قبل از اين كه در نيمه دوم سه گل از آلمان بخورند، در نيمه اول با تساوي بدون گل به رختكن رفتند. بنابراين ما بايد براي ديدارهاي پرشمار باقيماندهمان در گروه اول انتخابي يورو 2012 مهيا باشيم و حساب هر چيزي را بكنيم. من ميكوشم با اضافه كردن چند بازيكن جوان به تركيب تيم تركيه نوع و روش كارمان را براي رقبا غيرقابل پيشبينيتر كنم.
تكرار آن كارهاي بزرگ
شايد هم هيدينك ته مغزش به تكرار مهمترين دستاوردهاي فوتبال ملي تركيه در جامهاي بزرگ ميانديشد. به سوم شدن در جام جهاني 2002 كه تركها در اين راه در ديدار ردهبندي بر «كره جنوبي تحت هدايت هيدينك» فايق آمدند و رسيدن به نيمه نهايي يورو 2008 با هدايت فاتحتريم كه از قضا آن سال هم تيم تحت مربيگري هيدينك (روسيه) به چنين مرحلهاي رسيد. تا 9 فروردين 1390 كه تركيه در ادامه دور مقدماتي يورو 2012 ميزبان اتريش است، اين تيم ديدار رسمي خانگي ندارد و هيدينك وقت دارد تا آن زمان بيش از پيش تيمش را تقويت كند. اين قطعا از سختترين چالشهاي عمر وي با توجه به قدرت و كلاس حريفان پيشروي او و وظيفهاي بس دشوار در استانبول و در هر نقطه و جايگاهي از فوتبال تركيه براي او به حساب ميآيد.
