به گزارش "ورزش سه"، قدم های آخری که برداشته نمی شود؛ این قصه تکراری کارلوس کی روش و تیم ملی فوتبال ایران در پنج تورنمنت بین المللی است که همراه هم گذرانده اند. از شکست در بازی آخر جام جهانی ۲۰۱۴ مقابل بوسنی و تساوی مقابل پرتغال در دیدار سوم جام جهانی ۲۰۱۸ تا شکست در ضربات پنالتی مقابل عراق در یک چهارم نهایی جام ملت های ۲۰۱۵ و شکست ۳-۰ مقابل ژاپن در نیمه نهایی ۲۰۱۹. این بار هم در سومین بازی ما مقابل آمریکا، در حالی که تنها به یک تساوی برای صعود نیاز داشتیم، در یک بازی سراسر بی تمرکز، ۱-۰ مغلوب شدیم تا طلسم صعود به دور دوم رقابت ها هم چنان برای ایران شکسته نشود. در این نوشتار قصد داریم نگاهی ریزبینانه به عملکرد تیم ملی فوتبال ایران مقابل شاگردان گرگ برهالتر بیندازیم.

* آرایش پایه ۲-۴-۴ ایران
ایران مشابه دقیقه ی ۳۰ به بعد بازی با ولز، رو به آرایش ۲-۴-۴ آورد. مهدی طارمی و سردار آزمون دو مهاجم نوک ما و علی قلی زاده، سعید عزت اللهی، احمد نوراللهی و احسان حاجی صفی چهار هافبک ما بودند. حضور احسان در پست هافبک چپ باعث می شد او حمایت کافی را از میلاد محمدی در جناح چپ داشته باشد و مانع از آن شود تا مثل ۳۰ دقیقه ی ابتدایی بازی با ولز، میلاد بر اثر عدم حمایت هافبک جلوی خودش، در موقعیت ۲ به ۱ قرار گیرد.

* حمایت عالی قلی زاده از رضاییان در فاز دفاع
قلی زاده با آگاهی محیطی بالا، مدام محل قرارگیری کالوم رابینسون، دفاع چپ رونده آمریکا را چک می کرد و نمی گذاشت آمریکایی ها از فضای پشت سر رامین رضاییان بهره ببرند. این مسئله به رامین اجازه می داد تا با خیال راحت تری از خط دفاع ۴ نفره ما جدا شود و کریستین پولیشیچ، وینگر چپ آمریکا را بین خطوط ما متوقف کند.

* بی تمرکز بودن ایران در فاز انتقال از دفاع به حمله
برخلاف بازی با ولز که تیم ما بلافاصله پس از بازپس گیری توپ در زمین خودی، با ارسال پاس های با مسافت بالا توسط سعید عزت اللهی، احسان حاجی صفی و علی کریمی، آزمون و طارمی را در موقعیت قرار می داد، در این مسابقه بچه های ما در ارسال پاس بسیار بی دقت عمل می کردند. این در حالی ست که با بالا رفتن هم زمان هر دو مدافع کناری آمریکا در فاز حمله، آن ها در هنگام انتقال از حمله به دفاع، تنها ۲ مدافع میانی و تایلر آدامز را برای مهار ضد حمله های ما داشتند و ایران فرصت خوبی برای ضربه زدن به حریفش در ۳۰ دقیقه ابتدایی از این طریق داشت.

* تغییر آرایش اشتباه ایران 
ایران در حوالی دقیقه ۳۰، آرایش خود را به دستور کادرفنی از ۲-۴-۴ به ۱-۵-۴ تغییر داد. مهدی طارمی به پست وینگر چپ رفت و احسان حاجی صفی از پست هافبک چپ به پست بازوی چپ آمد تا ایران مرکز زمین را از آمریکا پس بگیرد. اما این تغییر آرایش باعث شد تا میلاد محمدی دیگر حمایتی از وینگر سمت خود، طارمی، نداشته باشد و دروازه ما هم در نهایت روی همین مسئله باز شود.

* مشکلات جدی ایران در ساخت بازی
تحرک کم هافبکهای ایران در کنار بازی ساز نبودن مجید حسینی و مرتضی پورعلی گنجی، باعث شد ایران نتواند خط فشار آمریکا را بشکند و در اکثر صحنه ها، تنها به ضربات بلند از دروازه یا خط دفاع اکتفا کند.

* تشکیل مثلث در جناحین
در معدود صحنه هایی از بازی، با شیفت هافبک های کناری ایران، نوراللهی، کریمی و در ادامه قدوس، ایران توانست با تشکیل مثلث در جناحین خط دفاع آمریکا را باز کند و جدی ترین موقعیت خود را به همین طریق خلق کند.

* تعویض دیرهنگام ابوالفضل جلالی
ابوالفضل جلالی که در بازی دوستانه با اروگوئه بسیار بااعتماد به نفس نشان داده بود و چه در فاز حمله و چه در فاز دفاع، بسیار فعال عمل کرد، در جام جهانی مورد اعتماد کارلوس کی روش قرار نگرفت و تنها ۳۰ دقیقه به میدان رفت. جلالی در همین ۳۰ دقیقه بسیار پرتحرک ظاهر شد و حتی چند باری توانست آمریکایی ها را در مصاف های یک به یک مغلوب کند. این در حالی است که میلاد محمدی در این دیدار در همان نیمه اول مصدوم شده بود و کی روش می توانست با اعتماد به جلالی، او را به دفاع چپ ببرد و حاجی صفی را در پست هافبک چپ نگه دارد.

* پست بازی عجیب سامان قدوس
پس از عملکرد کم اثر سردار آزمون در نیمه اول، که با دوندگی بسیار کم خود هیچ گونه فشاری را به هافبک ها و مدافعان حریف وارد نمی کرد، کی روش قدوس را به زمین مسابقه فرستاد و او را در پست هافبک چپ قرار داد و طارمی را به نوک خط حمله برد.

این در حالی است که بر همگان روشن است سامان با خلاقیت بالای خود، تمایل بالایی به بازی در بین خطوط حریفان دارد و محدود کردن او به سمت چپ، به معنای محدود کردن خلاقیت او است.

علاوه بر آن، تیم ایران در این مسابقه به شدت از مشکل ساخت بازی رنج می برد و حضور سامان در مناطق مرکزی زمین باعث می شد احتمال باز کردن خطوط دفاعی آمریکا افزایش پیدا کند اما کی روش ترجیح داد هر سه هافبک تدافعی خودش، کریمی، عزت اللهی و نوراللهی را در مرکز زمین نگه دارد و ریسک نکند.

پنج تورنمنت بین المللی و هیچ؛ خلاصه ای از دستاورد کارلوس کی روش و تیم ملی. البته شاید اقبال مردمی و سرمایه اجتماعی، مفاهیمی بود که در دوره های قبلی بخش پررنگ کارنامه کارلوس کی روش را تشکیل می داد اما حالا شکست مقابل آمریکا و انگلیس، چالش های جدی را برای این سرمربی سرشناس و کارکشته ایجاد کرده است - چالش هایی که شاید در مسیر حرفه ای او و تیم ملی هم اثر بگذارد.

علی کمانگری