بازیکنان تیم فوتبال ایران تلاش می‌کنند تا در سیزدهمین حضور خود چهارمین قهرمانی را از آن خود کنند.

پانزدهمین دوره مسابقات جام‌ ملت‌های آسیا از 17 دی‌ماه برای بار دوم به میزبانی قطر برگزار خواهد شد. قطری‌ها که در سال 1988 نیز میزبان این رقابت‌ها بودند و توانستند عنوان قهرمانی را از آن خود کنند؛ تلاش می‌کنند در این دوره به جز استفاده از امتیاز میزبانی، خود را برای برای میزبانی در مسابقات بزرگ جام جهانی در سال 2022 آماده کنند.
جام ملت‌های آسیا با حضور 16 تیم در 4 گروه برگزار خواهد شد که تیم ملی فوتبال ایران در گروه D با عراق، کره‌شمالی و امارات هم‌گروه است و تلاش می‌کند تا در سیزدهمین حضور خود بتواند چهارمین قهرمانی را تجربه کند.

*ایران بهترین، عربستان پرافتخارترین تیم آسیا
جام ملت‌های آسیا از سال 1956 در هنگ‌کنگ آغاز شد و تیم ملی ایران به جز غیبت در دو دوره اول و سوم توانست در سایر ادوار حضور پیدا کند. کسب 3 مقام قهرمانی در 3 دوره متوالی 1968، 1972 و 1976 و 4 مقام سومی حاصل عملکرد ملی‌پوشان ایران در این مسابقات است، اما عربستان با 3 قهرمانی و 3 نایب قهرمانی عنوان پرافتخارترین تیم آسیا را به خود اختصاص داده است.
شاهزاده‌های پارسی در دوازده دوره حضور 54 بازی انجام دادند که 31 پیروزی را از آن خود کردند و از این حیث در بین تیم‌های قاره کهن بهترین وضعیت را دارند. 106 گل زده و میانگین 1،96 گل در هر بازی نیز نشان می‌دهد که مهاجمان ایران عملکرد بهتری نسبت به سایر رقبا داشته‌اند که از این بین علی دایی، آقای گل جهان با 14 گل در این رقابت‌ها عنوان بهترین گلزن جام ملت‌های آسیا را به خود اختصاص داده است.
دایی در حالی به این مهم دست یافته که توانسته 8 گل را در سال 1996 به ثمر برساند و عنوان آقای گل بازی‌ها را نیز کسب کند. هر چند در این دوره که به میزبانی امارات برگزار شد، تیم ملی ایران به مقامی بهتر از سومی دست نیافت.
پس از دایی لی دونگ گوک از کره جنوبی با 10 گل و نائوهیرو تاکاهارا از ژاپن با 9 گل زده در رده‌های دوم و سوم برترین گلزن‌ها قرار گرفته‌اند و با توجه به خداحافظی این افراد به نظر می‌رسد که رسیدن به رکورد دایی حداقل تا چندین دوره آینده دور از دسترس باشد.

*3 قهرمانی با 3 مربی ایرانی
تیم ملی فوتبال ایران از سال 1320 فعالیت رسمی خود را در مسابقات بین‌المللی آغاز کرد و حسین صدقیانی به عنوان اولین سرمربی هدایت تیم ملی را برعهده گرفت. از آن زمان و تاکنون 50 سرمربی (35 مربی داخلی و 15 مربی خارجی) به نیمکت تیم ملی راه یافته‌اند که برخی در دو مرحله هدایت ملی‌پوشان را برعهده گرفته‌اند و برخی دیگر در فاصله چند ماه از تیم جدا شده‌اند.
در این مدت تیم ملی 14 افتخار کسب کرده است که سه بار صعود به جام جهانی، چهار بار صعود به المپیک، سه قهرمانی در جام ملت‌های آسیا و چهار قهرمانی در بازی‌های آسیایی کارنامه ملی‌پوشان ایران را در تاریخ نشان می‌دهد و از این تعداد 10 افتخار با مربیان ایرانی به دست آمده است و چهار افتخار تاریخی هم توسط خارجی‌ها ثبت شده است.
موفقیت‌های ایران در جام ملت‌های آسیا فقط با مربیان داخلی بوده، جایی که محمود بیاتی در سال 1968، پرویز دهداری در سال 1972 و حشمت مهاجرانی در سال 1976 قهرمانی را از آن ملی‌پوشان ایران کردند و از آن سال تاکنون مردم ایران در حسرت بالا بردن جام توسط شیردلان خود هستند و از شاگردان افشین قطبی انتظار دارند تا طلسم 35 ساله را بشکنند و این افتخار را بار دیگر به نام ایران ثبت کنند.

*دفاع، پاشنه آشیل تیم ملی
شاید نقطه‌ای که تیم ملی بیشترین ضربه را در حال حاضر می‌خورد از خط دفاعی باشد. جایی که بازیکنان هماهنگی لازم را با یکدیگر ندارند و اشتباهاتی را مرتکب می‌شوند که جبران آنها هزینه زیادی را در بر خواهد داشت. اگر نگاهی گذرا به آخرین دیدارهای تیم ملی داشته باشیم، متوجه می‌شویم که اگر واکنش‌های مهدی رحمتی نبود ملی‌پوشان نمی‌توانستند دروازه خود را بسته نگه دارند.
بنا بر نظر اکثر کارشناسان نیز خط دفاعی تیم ملی دچار نقاط ضعف زیادی است که باید درصدد برطرف کردن آن بود. هرچند که به نظر می‌رسد با توجه به حضور 5 مدافع در یک باشگاه باید هماهنگی بیشتری بین آنها وجود داشته باشد، زیرا خسرو حیدری، احسان حاج صفی، سید جلال حسینی، هادی عقیلی و محسن بنگر در سپاهان در کنار یکدیگر توپ می‌زنند و با بازی یکدیگر تا حدودی آشنا هستند. عملکرد این بازیکنان در سپاهان نیز بیان‌گر هماهنگی آنها است و اگر نگاهی به کارنامه آنها داشته باشیم، مشاهده می‌کنیم که در 20 بازی برگزار شده لیگ برتر 17 گل دریافت کرده‌اند و از این حیث در بین 18 تیم‌ حاضر در لیگ در رتبه سوم قرار دارند، اما سوالی که وجود دارد این است که چرا در تیم ملی این افراد نمی‌توانند عملکرد خوبی داشته باشند؟

*تنها 2 بازیکن لژیونر در فهرست ایران
زمانی که نام باشگاه‌های بازیکنان تیم ملی را مشاهده می‌کنیم، تنها مقابل نام دو بازیکن باشگاه اروپایی به چشم می‌خورد، البته شاید حضور جواد نکونام و مسعود شجاعی در تیم فوتبال اوساسونای اسپانیا و تجربه بازی در دومین لیگ برتر جهان، کمک زیادی به تیم ملی کند، اما آنچه باید توجه داشت این است که تیم ملی ایران در دوره گذشته بازیکنان زیادی را در لیگ‌های معتبر دنیا به خدمت داشت. حضور آندرانیک تیموریان در بولتون انگلیس، رحمان رضایی در لیوورنو ایتالیا، وحید هاشمیان در هانوفر آلمان و مهدی مهدوی‌کیا در هامبورگ آلمان شرایط متفاوتی را بر تیم ملی حاکم کرده بود. برخی از بازیکنان نیز مانند علی کریمی، مسعود شجاعی، جواد کاظمیان و ایمان مبعلی در آن زمان در لیگ‌ امارات حضور داشتند.
هر چند که نمی‌توان این عامل را برای موفقیت تیم نشانه گرفت، چرا که تیم ملی در سال 2007 پس از صعود از مرحله گروهی، در مرحله یک‌چهارم نهایی در ضربات پنالتی برابر کره‌جنوبی مغلوب شد و شاگردان امیر قلعه نویی با جام چهاردهم وداع کردند، اما تجربه بازی در لیگ‌های معتبر می‌تواند کمک بزرگی به بازیکنان جوان و تیم کند.

*کاپیتان تیم ملی در رده چهارم گران‌ترین‌ها
شاید همه تصور کنند که پارک جی سونگ، هافبک کره‌جنوبی تیم فوتبال منچستریونایتد گران‌قیمت‌ترین بازیکن قاره کهن باشد، اما تیم کاهیل، هافبک استرالیایی تیم اورتون با قرارداد 16 میلیون یورویی این عنوان را به خود اختصاص داده است. پارک با قراردادی به ارزش 12 میلیون یورویی در رده دوم گران‌قیمت‌ترین بازیکن آسیا قرار دارد. پس از او کیسوکه هوندا، بازیکن ژاپنی تیم فوتبال زسکامسکو با قراردادی 10 میلیون یورویی قرار گرفته است و جواد نکونام با قراردادی 4 میلیون یورویی با اوساسونا در رده چهارم این جدول قرار دارد.
تیم استرالیا با در اختیار داشتن بازیکنان با تجربه و قدرتمند حاضر در لیگ‌‌های معتبر توانسته در قاره کهن گران‌ترین تیم را به خود اختصاص دهد. ارزش ساق‌های بازیکنان استرالیایی 63 میلیون و 950 هزار یورو است که این رقم باعث شده استرالیا از این حیث نیز از سایر تیم‌ها جلوتر باشد. در رده دوم این جدول سامورایی‌ها با 56 میلیون و 450 هزار یورو قرار گرفته‌اند. کره‌جنوبی حتی با در اختیار داشتن پارک نتوانست به ژاپنی‌ها برسد و با ارزش بازیکنانی به قیمت40 میلیون و 500 هزار یورو در رده سوم قرار دارد.
در حالی که تیم ملی فوتبال ایران با میانگین سنی 25 سال نتوانسته خود را به نزدیکی این کشورها برساند و رده چهارم نیز به عربستانی می‌رسد که ارزش ساق‌هایی با مبلغ 19 میلیون و 450 هزار یورو دارد.

*قطبی پنجمین مربی گران‌قیمت آسیا
افشین قطبی از دوم اردیبهشت سال 1388 هدایت تیم ملی فوتبال ایران را برعهده گرفت. زمانی که علی دایی پس از شکست برابر عربستان در ورزشگاه آزادی از سمت سرمربیگری برکنار شد و پس از حضور دو هفته‌ای محمد مایلی‌کهن، قطبی مسئولیت هدایت ملی‌پوشان را عهده‌دار شد. او در ابتدا قول صعود تیم ملی به جام جهانی 2010 را داد و اعلام کرد که با توجه به تجربه فعالیت در کنار مربیانی چون گاس هیدینک، دیک ادووکات و پیم فربیک و شناختی که از کره‌ای‌ها دارد می‌تواند در 3 بازی پایانی نتایج خوبی کسب کند و راه سختی را برای صعود به جام جهانی نخواهد داشت، اما سرانجام قطبی نتوانست برابر کره‌ای‌ها پیروز شود و با دو تساوی مقابل کره‌شمالی و کره‌جنوبی و یک پیروزی برابر امارات در رده چهارم جدول قرار گرفت و حسرت حضور در آفریقای جنوبی را بر دل مردم گذاشت.
او پس از این ناکامی بدشانسی تیم ملی را علت عدم صعود دانست و عنوان کرد که در آینده می‌تواند نتایج بهتری را همراه بازیکنان ملی‌پوش کسب کند و به همین دلیل مسئولان فدراسیون تصمیم گرفتند تا قرارداد وی را البته با شروطی تمدید کنند؛ اما او در 5 آبان‌ امسال خبر از رفتنش داد و اعلام کرد که پس از جام ملت‌ها به ایران بازنخواهد گشت. قطبی حتی قرارداد خود را با باشگاه شیمیزو ژاپن امضا کرد تا پس از رقابت‌های جام ملت‌های آسیا هدایت این تیم را برعهده بگیرد.
قرارداد این مربی 46 ساله با فدراسیون فوتبال ایران در چندین بخش بسته شد، اما در مجموع وی از لحاظ مالی در قاره کهن پس از آلبرتو زاکه رونی سرمربی ژاپن، اولگر اوسیک سرمربی استرالیا، عبدالکریم متسو سرمربی قطر و خوزه پسییرو سرمربی عربستان در رده پنجم قرار دارد.
قطبی در تلاش است تا تیم ملی فوتبال ایران را پس از 35 سال به مقام قهرمانی برساند و این طلسم را بشکند، هرچند که وی در مصاحبه‌های اخیر خود چندین بار اعلام کرده که قول قهرمانی را نمی‌دهم، اما تمام تلاش خود را انجام می‌دهم تا بتوانیم بهترین نتیجه را در این رقابت‌ها کسب کنیم، اما نکته‌ای که باید بازیکنان و کادر فنی تیم ملی به آن توجه داشته باشند این است که چندی است هواداران با فوتبال بیگانه شده‌اند و علت این بیگانگی کسب نتایج نامطلوب در رده‌های سنی مختلف است و این موضوع وظیفه ملی‌پوشان و قطبی را دوچندان می‌کند، زیرا آنها باید تلاش کنند که مردم را با فوتبال آشتی دهند و بتوانند بار دیگر قهرمانی را بنام شاهزاده‌های پارسی ثبت کنند.

برنامه بازی‌های تیم ملی در مرحله گروهی به شرح زیر است:
ایران - عراق (21 دی‌ماه، ساعت 19:45 دقیقه، ورزشگاه الریان)
ایران - کره‌شمالی (25 دی‌ماه، ساعت 16:45 دقیقه، ورزشگاه قطر اسپورت)
ایران - امارات (29 دی‌ماه، ساعت 16:45 دقیقه، ورزشگاه قطر اسپورت)